Πρόγραμμα Συνεδρίου

Εκτυπώσιμη μορφή
Εμφάνιση όλων
Συνεδρίες
Σ1.1: Ανοιχτή πρόσβαση και συνεργατικά δίκτυα βιβλιοθηκών
Σ1.2: Δράσεις ΣΕΑΒ
Σ1.3: Ιδρυματικά Αποθετήρια
Σ1.4: Πληροφοριακή παιδεία - Βιβλιοθηκονομική κατάρτιση
Σ2.1: Υπηρεσίες βιβλιοθηκών: Οριζόντιες και κάθετες δράσεις
Σ2.2: Αποτίμηση έρευνας - Βιβλιομετρική ανάλυση
Σ2.3: Άλλα πεδία έρευνας / δραστηριότητας
Σ2.4: Άλλα πεδία έρευνας / δραστηριότητας
Συνεδρίες χορηγών
Γεύματα
Διαλείμματα για καφέ
08:30
08:40
08:50
09:00
09:10
09:20
09:30
09:40
09:50
10:00
10:10
10:20
10:30
10:40
10:50
11:00
11:10
11:20
11:30
11:40
11:50
12:00
12:10
12:20
12:30
12:40
12:50
13:00
13:10
13:20
13:30
13:40
13:50
14:00
14:10
14:20
14:30
14:40
14:50
15:00
15:10
15:20
15:30
15:40
15:50
16:00
16:10
16:20
16:30
16:40
16:50
17:00
17:10
17:20
17:30
17:40
17:50
18:00
Τετάρτη 15/11/2017
Τετάρτη 15/11/2017
Εγγραφές
08:30 - 09:10

Έναρξη - χαιρετισμοί
09:10 - 09:40

Χαιρετισμό απηύθηναν οι:

Καθ. κ. Αριάδνη Στογιαννίδου, Αναπληρώτρια Πρύτανη Ακαδημαϊκών Υποθέσεων ΑΠΘ
κ. Κατερίνα Νάστα, Προϊσταμένη Διεύθυνσης Βιβλιοθήκης & Κέντρου Πληροφόρησης ΑΠΘ

Η Ανοικτή πρόσβαση στην Ελλάδα και στον κόσμο: εμπειρίες, σκέψεις και προβληματισμοί
09:40 - 10:10
Παναγιώτης Γεωργίου - Πανεπιστήμιο Πατρών - Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης
Παναγιώτης Γεωργίου - Πανεπιστήμιο Πατρών, Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης
09:40 - 10:10
Ειδική Συνεδρία - Προσκεκλημένη Ομιλία
Συντονιστής/Συντονίστρια: Αικατερίνη Νάστα, ΑΠΘ

Παναγιώτης Γεωργίου - Πανεπιστήμιο Πατρών, Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης Μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες συζήτησης και υλοποίησης της ιδέας της Ανοικτής Πρόσβασης στον επιστημονικό κόσμο, βρισκόμαστε σε ένα κομβικό χρονικό σημείο όπου θα πρέπει αφενός να αξιολογηθούν η μέχρι στιγμής πρόοδος και οι παράγοντες εκείνοι που συνεχίζουν να επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά την περαιτέρω πορεία και αφετέρου να συζητηθούν διεξοδικά οι νέες προκλήσεις και τάσεις.

Η ανάπτυξη της Ανοικτής Πρόσβασης στο επιστημονικό περιεχόμενο ήταν αλματώδης σε παγκόσμιο αλλά και σε εθνικό επίπεδο. Παρόλα αυτά μια σειρά από παράγοντες που αφορούν σε πολιτικές, οικονομικά δεδομένα, επιχειρηματικά μοντέλα και επιδιώξεις, διαδικασίες αλλά και κοινωνικά και ηθικά ζητήματα, επέδρασαν και κάποιοι συνεχίζουν να επιδρούν ανασταλτικά στην εδραίωση του μοντέλου της Ανοικτής Πρόσβασης σε βασικό μοντέλο διαχείρισης του επιστημονικού περιεχομένου.

Η μεταβατική περίοδο συνύπαρξης του μοντέλου της Ανοικτής Πρόσβασης με το παραδοσιακό εκδοτικό μοντέλο συνεχίζεται χωρίς να υπάρχουν εμφανή σημάδια για την σύντομη μετάβαση στο επόμενο στάδιο όπου η Ανοικτή Πρόσβαση θα αποτελεί το βασικό μοντέλο διαχείρισης και διάθεσης περιεχομένου.

Στο πλαίσιο αυτό νέες πρωτοβουλίες και ιδέες αναπτύσσονται ώστε να βρεθούν τρόποι να βελτιωθεί προς όφελος της Ανοικτής Πρόσβασης η επίδραση των γνωστών ανασταλτικών παραγόντων και να μελετηθούν νέες προκλήσεις και τάσεις που ενδεχομένως επηρεάσουν με τον έναν ή άλλον τρόπο την μελλοντική πορεία των πραγμάτων: συσχέτηση Ανοικτής Πρόβασης με τις συνδρομές, νέα επιχειρηματικά μοντέλα, ολοκλήρωση με πρωτοβουλίες και τεχνολογίες Ανοικτής Επιστήμης και Ανοικτών Δεδομένων, νέα μοντέλα αξιολόγησης, προβλήματα εμπιστοσύνης/αξιοπιστίας κλπ.

24 χρόνια Πνευματικής Ιδιοκτησίας στην Ελλάδα μέσα από την σχετική αρθρογραφία και νομολογία
Ηλιάνα Αρακά, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
10:10 - 10:30
πνευματική ιδιοκτησία, συγγενικά δικαιώματα, συλλογική διαχείριση, νομοθεσία, νομολογία, αρθρογραφία
Συνεδρία 1.1 : Ανοιχτή πρόσβαση και συνεργατικά δίκτυα βιβλιοθηκών
Συντονιστής/Συντονίστρια: Αικατερίνη Νάστα, ΑΠΘ

Ηλιάνα Αρακά, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Πρόδρομος Τσιαβός, The Media Institute, University College London (UCL)
Στη μελέτη αυτή εξετάζεται μέρος της ελληνικής αρθρογραφίας που έχει σαν κύριο και βασικό θέμα την πνευματική ιδιοκτησία και τα συγγενικά δικαιώματα. Γίνεται μια προσπάθεια ανάλυσης της επιμέρους θεματολογίας και κατά πόσο αυτή αλλάζει κατά τη διάρκεια των τελευταίων 23 ετών. Αφετηρία αυτής της χρονικής περιόδου είναι το 1993, όταν και τέθηκε σε ισχύ ο Ν. 2121, ο οποίος περιλαμβάνει εκτενή ανάλυση και επεξήγηση του αντικειμένου και του περιεχομένου του δικαιώματος της πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων και φτάνει μέχρι και σήμερα με την θέσπιση του Ν. 4481/2017. Σκοπός της ανάλυσης αυτής είναι να σκιαγραφήσουμε το αν και πώς μεταβλήθηκε το πεδίο της πνευματικής ιδιοκτησίας στην Ελλάδα το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ποια επιμέρους θέματα απασχόλησαν του συγγραφείς και εν τέλει ποιες νέες τάσεις και ανάγκες προέκυψαν και οδήγησαν στη θέσπιση του νέου νόμου. Για το λόγο αυτό επιλέχθηκαν τέσσερα ελληνικά νομικά περιοδικά, τα οποία αποδελτιώθηκαν και μελετήθηκαν ώστε να μπορέσουν τα εξαχθούν τα απαραίτητα αποτελέσματα. Τέλος, δεν θα μπορούσε να παραληφθεί η μελέτη και η αναφορά στη σχετική νομολογία, από το Ν. 2121/1993, τις τροποποιήσεις και εναρμονίσεις που δέχτηκε έως και τον πρόσφατο 4481/2017.

Δίκτυο Οικονομικών Βιβλιοθηκών (ΔΙ.Ο.ΒΙ.): συνεργατικές δράσεις και προκλήσεις για ένα ομόθεμο δίκτυο ελληνικών βιβλιοθηκών
Χριστίνα Δεληόγλου, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
10:30 - 10:50
συνεργατικά δίκτυα, οικονομικές βιβλιοθήκες, δίκτυα βιβλιοθηκών, ΔΙΟΒΙ, συνεργασίες
Συνεδρία 1.1 : Ανοιχτή πρόσβαση και συνεργατικά δίκτυα βιβλιοθηκών
Συντονιστής/Συντονίστρια: Αικατερίνη Νάστα, ΑΠΘ

Χριστίνα Δεληόγλου , ΒΚΠ, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Βασιλική Ρηγάκου, ΒΚΠ, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ιφιγένεια Βαρδακώστα, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
Εύα Τουλίτση, Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών
Η εργασία έχει σκοπό να παρουσιάσει το Δίκτυο Οικονομικών Βιβλιοθηκών (ΔΙ.Ο.ΒΙ.), το οποίο συγκροτήθηκε το 2012 και αποτελεί απόρροια της συνεργασίας βιβλιοθηκών πανεπιστημίων, τραπεζικών ιδρυμάτων, ερευνητικών και κυβερνητικών φορέων της χώρας με συνεκτικό δεσμό τις συλλογές, τις πηγές και τις υπηρεσίες πληροφόρησης οικονομικού περιεχομένου. Ο σχηματισμός του δικτύου αποτελεί αντίδραση στις ποικίλες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι οικονομικές βιβλιοθήκες τα τελευταία χρόνια στην προσπάθειά τους αφενός να παραμείνουν σταθερά στο χρόνο σημεία παροχής της οικονομικής γνώσης, σκέψης και πληροφορίας και αφετέρου να προσφέρουν ανελλιπώς ποιοτικές υπηρεσίες στην κοινότητα που εξυπηρετούν: διδάσκοντες, ερευνητές, φοιτητές, στελέχη οργανισμών, τραπεζών, επιχειρήσεων, ευρύ κοινό. Στην παρούσα εργασία αιτιολογείται η βαρύτητα της οικονομικής πληροφορίας τόσο στο χώρο της εκπαίδευσης και της έρευνας όσο και στον επαγγελματικό στίβο και στην καθημερινότητα των πολιτών, προσδιορίζεται η αξία των βιβλιοθηκών για την πρόσβαση σε αυτό το περιεχόμενο αλλά και υπογραμμίζεται η δυναμική των συνεργασιών σε ένα σύγχρονο και απαιτητικό περιβάλλον πληροφόρησης. Ειδικότερα, η εργασία περιγράφει λεπτομερώς τους λόγους και τις αιτίες που οδήγησαν στη συγκρότηση του δικτύου καθώς και την αποστολή του, τους στόχους του, την οργάνωσή του, τον τρόπο εργασίας και τη δυνατότητα διεύρυνσής του. Επίσης, γίνεται αναφορά στις συλλογές και τις υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας που προσφέρονται στα πλαίσια της συνεργασίας των βιβλιοθηκών του δικτύου ενώ γίνεται ιδιαίτερη μνεία στις δράσεις που έχουν υλοποιηθεί ή είναι σε εξέλιξη όπως η εναρκτήρια ημερίδα, οι δύο κύκλοι διαλέξεων οικονομικού περιεχομένου για βιβλιοθήκες και οι ενημερωτικές επισκέψεις. Τέλος, επιχειρείται μία αποτίμηση των συνεργατικών αποτελεσμάτων των πέντε πρώτων ετών ύπαρξης του δικτύου όπου αναδεικνύεται πώς η διαφορετικότητα των μελών του ΔΙ.Ο.ΒΙ. αξιοποιείται και λειτουργεί ως πλεονέκτημα που δίνει δυναμική και ώθηση για τα επόμενα χρόνια ώστε να αντιμετωπιστούν με επιτυχία οι προκλήσεις του μέλλοντος.

Συνεργασία Ελληνικών Ακαδημαϊκών Μουσικών Βιβλιοθηκών - ΣΕΑΜΒ
Χριστίνα Θεοδωρίκα, Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης - ΤΕΙ Ηπείρου
Άρης Μπαζμαδέλης, Τμήμα Μουσικών Σπουδών - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
10:50 - 11:10
ακαδημαϊκές μουσικές βιβλιοθήκες, μουσική βιβλιοθηκονομία, μουσικοί βιβλιοθηκονόμοι, επιστήμονες της πληροφορίας, μουσικοί πόροι
Συνεδρία 1.1 : Ανοιχτή πρόσβαση και συνεργατικά δίκτυα βιβλιοθηκών
Συντονιστής/Συντονίστρια: Αικατερίνη Νάστα, ΑΠΘ

Μαρία Ασλανίδη, Τμήμα Μουσικών Σπουδών - Ιόνιο Πανεπιστήμιο
Κατερίνα Βουτυράκη, Κεντρική βιβλιοθήκη - ΤΕΙ Κρήτης
Χριστίνα Θεοδωρίκα, Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης - ΤΕΙ Ηπείρου
Άρης Μπαζμαδέλης, Τμήμα Μουσικών Σπουδών - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Εύη Σέμκου, Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης - Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Βένια Τσαλατσάνη, Βιβλιοθήκη Μουσικών Σπουδών - Τμήμα Μουσικών Σπουδών - Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Το 2015 ξεκίνησε επίσημα η συνεργασία μεταξύ των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Μουσικών Βιβλιοθηκών με στόχο την επίτευξη της ανάπτυξης ενός στρατηγικού σχεδιασμού σε σχέση με τη διαμόρφωση και υλοποίηση ενός ενιαίου πλαισίου λειτουργίας του συγκεκριμένου είδους βιβλιοθηκών στην Ελλάδα. Το πλαίσιο λειτουργίας περιλαμβάνει ζητήματα μεγάλης σημασίας για τους μουσικούς βιβλιοθηκονόμους και επιστήμονες της πληροφορίας, όπως πολιτικές και διαδικασίες σχετιζόμενες μεταξύ άλλων με την οργάνωση, την περιγραφή, την πρόσβαση και τη διαχείριση των μουσικών πόρων. Στα Μέλη-Ιδρύματα περιλαμβάνονται τα κάτωθι:
• Η Τμηματική βιβλιοθήκη του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (εφεξής ΤΜΣ-ΑΠΘ)
• Το Εργαστήριο Ελληνικής Μουσικής του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου (εφεξής ΕΕΜ-ΤΜΣ-Ι.Π.)
• Η Τμηματική Βιβλιοθήκη του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (εφεξής ΤΜΣ-ΕΚΠΑ)
• Η Κεντρική Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (εφεξής Κ.Β.-ΠΑΜΑΚ)
• Η Τμηματική Βιβλιοθήκη του ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων του Τμήματος Τεχνολογίας Ήχου & Μουσικών Οργάνων (εφεξής ΤΤΗΜΟ-ΑΤΕΙ Ιονίων Νήσων)
• Η Κεντρική Βιβλιοθήκη του ΑΤΕΙ Ηπείρου (εφεξής ΚΒ-ΑΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ)
• Η Κεντρική Βιβλιοθήκη του ΑΤΕΙ Κρήτης (εφεξής ΚΒ-ΑΤΕΙ Ρεθύμνου)
Στο πλαίσιο αυτό, μέσα από την παρούσα εργασία παρουσιάζονται: α) οι πολιτικές, οι στόχοι και οι αρχές που διέπουν τη λειτουργία του σχήματος β) τα στάδια υλοποίησης των στόχων του γ) οι προοπτικές, όπως αυτές διαμορφώνονται τόσο εντός του συνεργατικού σχήματος όσο και μέσα από τις συνεργασίες που αναπτύσσονται με άλλους φορείς σε εθνικό επίπεδο δ) ζητήματα αναφορικά με τους πόρους, το ανθρώπινο δυναμικό και τη βιωσιμότητα του σχήματος, ε) η ανάγκη για την προώθηση και την ενδυνάμωση της Μουσικής Βιβλιοθηκονομίας ως ειδικού τομέα στον χώρο των ελληνικών ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών.

Διάλειμμα για καφέ
11:10 - 11:40
11:10 - 11:40

Ηλεκτρονικές πηγές HEAL-Link (ΑΠΘ): πεπραγμένα 2014-2016
Λία Ολλανδέζου, ΣΕΑΒ - ΒΚΠ - ΑΠΘ
Ζήσης Σημαιοφορίδης, ΣΕΑΒ - ΒΚΠ - ΑΠΘ
11:40 - 12:00
Ηλεκτρονικές Πηγές, Κοινοπραξία, Βιβλιοθήκες, Εκπαίδευση, Έρευνα
Συνεδρία 1.2 : Δράσεις ΣΕΑΒ
Συντονιστής/Συντονίστρια: Κωνσταντία Κακάλη, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Λία Ολλανδέζου, ΣΕΑΒ - ΒΚΠ - ΑΠΘ
Πόπη Φλώρου, ΣΕΑΒ - ΒΚΠ - ΑΠΘ
Λεωνίδας Πισπιρίγγας, ΣΕΑΒ - ΒΚΠ - ΑΠΘ
Ζήσης Σημαιοφορίδης, ΣΕΑΒ - ΒΚΠ - ΑΠΘ
Το γραφείο των Ηλεκτρονικών Πηγών του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ/ HEAL-Link) είναι υπεύθυνο για τις ηλεκτρονικές πηγές που παρέχονται μέσω του ΣΕΑΒ στα ακαδημαϊκά́ και ερευνητικά́ ιδρύματα της χώρας. Στις αρμοδιότητες του γραφείου είναι η οι διαπραγματεύσεις με τους εκδότες για την πρόσβαση στο ηλεκτρονικό περιεχόμενό τους και η παροχή μιας σειράς σχετικών υπηρεσιών. Στην διάρκεια της παρουσίασης θα γίνει μια σύνοψη των διαπραγματεύσεων και συμφωνιών με τους εκδοτικούς οίκους για τις Συνδρομές του ΣΕΑΒ την τριετία 2016-2018, θα δοθούν στατιστικά στοιχεία για τις συνδρομές του ΣΕΑΒ και για τη χρήση τους, θα υπάρξει μια αναλυτική περιγραφή των παρεχόμενων υπηρεσιών (δικτυακή πύλη HEAL-Link , υπηρεσία παροχής επιστημονικών άρθρων, ΔΙΑΔΟΣΙΣ - υπηρεσία διαδανεισμού ιατρικών άρθρων, υπηρεσία διαχείρισης των ηλεκτρονικών πηγών, παροχή υπηρεσιών νομικής συμβουλευτικής στα μέλη του Σ.Ε.Α.Β. σε θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας, DHARE, ηλεκτρονικό ευρετήριο ελληνικών επιστημονικών περιοδικών εκδόσεων, υποδομή πιστοποίησης και εξουσιοδότησης), πληροφοριακών συστημάτων και υποδομών του γραφείου Ηλεκτρονικών Πηγών στην Ακαδημαϊκή και Ερευνητική Κοινότητα, και θα ακολουθήσει μια περιγραφή της υπό ανάπτυξη ενιαίας μηχανής αναζήτησης ηλεκτρονικών πηγών.

AMELib – ο δρόμος από μία προσβάσιμη πλατφόρμα σε μια συμπεριληπτική εκπαίδευση
Ειρήνη Δαφέρμου, Βιβλιοθήκη Παντείου Πανεπιστημίου
12:00 - 12:20
Προσβασιμότητα, εντυποαναπηρία, Εννοιολογικά μοντέλα, Οντολογίες, Βιβλιοθήκες
Συνεδρία 1.2 : Δράσεις ΣΕΑΒ
Συντονιστής/Συντονίστρια: Κωνσταντία Κακάλη, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Ειρήνη Δαφέρμου, Βιβλιοθήκη Παντείου Πανεπιστημίου
Παντελής Μπράττης, ReasonableGraph.org
Κώστας Μαϊστρέλης, ReasonableGraph.org
Σίμος Λεωνιδάκος, ReasonableGraph.org Η AMELib (http://amelib.seab.gr) και το Συνεργατικό Δίκτυο Διαθετών Προσβάσιμης Βιβλιογραφίας υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο της πράξης «Προηγμένες, Κεντρικές Υπηρεσίες Ψηφιακών Βιβλιοθηκών Ανοικτής Πρόσβασης» του ΣΕΑΒ. Φορέας Υλοποίησης ήταν η Βιβλιοθήκη του Παντείου Πανεπιστημίου. Σκοπός της AMELib είναι η παροχή προσβάσιμων βιβλίων και υπηρεσιών στους εντυπο-ανάπηρους χρήστες του Δικτύου. Το Συνεργατικό Δίκτυο λειτουργεί στο πλαίσιο του Σ.Ε.Α.Β. και συμμετέχουν η Εθνική Βιβλιοθήκη, το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών, ο Φάρος Τυφλών, η πρωτοβουλία «Διαβάζω για τους Άλλους». Μέσω της AMELib ένα χρήστης του Δικτύου μπορεί να αναζητήσει στον δημόσιο συλλογικό κατάλογο τη διαθέσιμη βιβλιογραφία και να την μεταφορτώσει στον προσωπικό του υπολογιστή, βάση της κείμενης νομοθεσίας που προβλέπει εξαίρεση στο περιουσιακό δικαίωμα του δημιουργού προκειμένου να εξυπηρετηθούν εντυπο-ανάπηρα άτομα. Συντάχθηκαν οδηγίες για την δημιουργία προσβάσιμων ηλεκτρονικών βιβλίων ακολουθώντας διεθνή πρότυπα. Στην περιγραφή υλοποιήθηκε σημασιολογικό πρότυπο μεταδεδομένων, συγκεκριμένα το FRBR, ως τη μόνη επιλογή που θα μπορούσε να υπηρετήσει την πολλαπλότητα των μορφότυπων των προσβάσιμων τεκμηρίων και τις τεχνικές αναζήτησης μέσω αναγνώστη οθόνης. Υπηρετήθηκε με επιμονή πολιτική συνεργασίας μεταξύ των διαθετών προσβάσιμης βιβλιογραφίας αλλά και παρεμβάσεων με τεκμηριωμένες προτάσεις προκειμένου να αντιμετωπιστούν ζητήματα σε σχέση με τα δικαιώματα των ΑμεΑ, την εκπαίδευση των εργαζομένων του Συνεργατικού Δικτύου, τη νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας, τους εκδοτικούς οίκους, την εθνική πολιτική για την εντυπο-αναπηρία. Η ψηφιακή βιβλιοθήκη AMELib είναι ένα πρώτο βήμα για την παροχή ολοκληρωμένων και συμπεριληπτικών υπηρεσιών στην κοινότητα. Με βλέμμα στραμμένο στις διεθνείς συνεργασίες με αντίστοιχες πρωτοβουλίες σε Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Κύπρο και αλλού για τον πολλαπλασιασμό των παροχών προς τους χρήστες αλλά και την ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών σε ζητήματα προσβασιμότητας. Με στόχο την ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Διεθνούς Συνθήκης του Μαρακές, βασικό εργαλείο για την απρόσκοπτη ανάπτυξη προσβάσιμων συλλογών. Η επόμενη μέρα βλέπει την κοινότητα διευρυμένη, την εμπλοκή της άμεση, την κουλτούρα εργασίας ριζικά διαφοροποιημένη ώστε καμία υπηρεσία στο πλαίσιο των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών να μην είναι μη προσβάσιμη σε όλους και όλες.

Οι Ανοικτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι του Αποθετηρίου «Κάλλιπος» του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών: οφέλη χρήσης και προοπτικές βιώσιμης ανάπτυξης
Χριστίνα Αναστασοπούλου, Κεντρική Βιβλιοθήκη ΕΜΠ
12:20 - 12:40
Ανοικτοί Εκπαιδευτικοί Πόροι, ακαδημαϊκά ηλεκτρονικά συγγράμματα ανοικτής πρόσβασης, Αποθετήριο «Κάλλιπος», υπηρεσίες Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, αξιοποίηση και βιωσιμότητα
Συνεδρία 1.2 : Δράσεις ΣΕΑΒ
Συντονιστής/Συντονίστρια: Κωνσταντία Κακάλη, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Σταματίνα Κουτσιλέου, ΣΕΑΒ ΕΜΠ
Χριστίνα Αναστασοπούλου, Κεντρική Βιβλιοθήκη ΕΜΠ
Σταυρούλα Χριστάκη, ΣΕΑΒ ΕΜΠ
Δημήτριος Κουής, ΤΕΙ Αθήνας
Νικόλαος Μήτρου, HMMY ΕΜΠ
Η εργασία αφορά τις ωφέλειες υιοθέτησης/χρήσης (αξιοποίηση) και την περαιτέρω ανάπτυξη (επεκτασιμότητα/βιωσιμότητα) των Ανοικτών Εκπαιδευτικών Πόρων του ψηφιακού Αποθετηρίου «Κάλλιππος», υπηρεσίας του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών που δημιουργήθηκε εντός των ορίων του Έργου «Ελληνικά Ακαδημαϊκά Ηλεκτρονικά Συγγράμματα και Βοηθήματα» (ΕΣΠΑ, 2007-2013). Καταρχήν θα γίνει αναφορά στην αναγκαιότητα (οικονομική και όχι μόνο) των Ανοικτών Εκπαιδευτικών Πόρων, και στον συσχετισμό τους με την κουλτούρα της ανοικτής πρόσβασης, του ανοικτού περιεχομένου και των ανοικτών δεδομένων, που, ως απόρροια της «ανοικτότητάς» τους, αποτελούν ήδη ποιοτικά σημεία αναφοράς στην Ανώτατη Εκπαίδευση, ενώ έχουν αποκτήσει προστιθέμενη αξία, όχι μόνο για την πενταετία 2013-2018 που ήδη διανύουμε αλλά και για την επόμενη δεκαετία (2020-2030), χάρη στη θετική επίδρασή τους και στη Διά Βίου Μάθηση. Στη συνέχεια, θα παρουσιαστούν στατιστικά στοιχεία για τη χρήση/αξιοποίηση των Ανοικτών Εκπαιδευτικών Πόρων του Αποθετηρίου «Κάλλιπος», ειδικότερα για το πλέον σημαντικό και δημοφιλές είδος τους, τα διδακτικά ηλεκτρονικά συγγράμματα ανοικτής πρόσβασης. Παράλληλα, θα εκτεθούν, συνοπτικά, και τα αποτελέσματα εμπειρικών ερευνών που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο αξιολόγησης της ομώνυμης Δράσης, από τα οποία καταδεικνύονται και τα διδακτικά/μαθησιακά οφέλη (δηλαδή η παιδαγωγικά επωφελής χρήση) από την υιοθέτηση Ανοικτών Εκπαιδευτικών Πόρων από διδάσκοντες στην ελληνική Ανώτατη Εκπαίδευση – συμμετέχοντες στην ως άνω Δράση. Εξάλλου, θα γίνει ειδική αναφορά και στα ευρήματα για τον ρόλο των ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών στην προώθηση των Ανοικτών Εκπαιδευτικών Πόρων, τα οποία και προέρχονται από πρόσφατη εμπειρική έρευνα (άνοιξη 2017). Τέλος, θα παρατεθούν τα ερμηνευτικά συμπεράσματα, καθώς και προτάσεις (με απτές αποδείξεις για τα οικονομικά οφέλη, άμεσα υλοποιήσιμες και με συνεργατικό χαρακτήρα) για περαιτέρω ενδυνάμωση της χρησιμοποίησης των υπηρεσιών που έχουν δημιουργηθεί, με τον εμπλουτισμό των ήδη υφιστάμενων και την ανάπτυξη νέων υποδομών, οικονομικά βιώσιμων και επωφελών, επιστημονικά και κοινωνικά, για το σύνολο της Ακαδημαϊκής και Ερευνητικής Κοινότητας.

Wendy Knox
12:40 - 12:55
Παρουσίαση χρυσού χορηγού
Συντονιστής/Συντονίστρια: Κωνσταντία Κακάλη, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Joerg Sixt
12:55 - 13:10
Παρουσίαση χρυσού χορηγού
Συντονιστής/Συντονίστρια: Κωνσταντία Κακάλη, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Adam Chesler
13:10 - 13:40
Παρουσίαση αργυρού χορηγού
Συντονιστής/Συντονίστρια: Κωνσταντία Κακάλη, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Connie Munsters
13:10 - 13:40
Παρουσίαση αργυρού χορηγού
Συντονιστής/Συντονίστρια: Κωνσταντία Κακάλη, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Sonia Guadagnino
13:10 - 13:40
Παρουσίαση αργυρού χορηγού
Συντονιστής/Συντονίστρια: Κωνσταντία Κακάλη, Πάντειο Πανεπιστήμιο

13:10 - 13:40
Παρουσίαση αργυρού χορηγού
Συντονιστής/Συντονίστρια: Κωνσταντία Κακάλη, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Γεύμα
13:40 - 15:10

Διάλειμμα για σύντομο γεύμα στο ισόγειο του συνεδριακού χώρου

Ο συσσωρευτής SearchCulture.gr: μια προσέγγιση για την ανάδειξη του ελληνικού ψηφιακού πολιτιστικού περιεχομένου
Αγάθη Παπανότη, Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
15:10 - 15:30
Συσσωρευτής, ανοικτά διασυνδεδεμένα δεδομένα, ψηφιακός πολιτισμός, διαλειτουργικότητα, σημασιολογικός εμπλουτισμός
Συνεδρία 1.3 : Ιδρυματικά Αποθετήρια
Συντονιστής/Συντονίστρια: Μαρία Νταουντάκη - Πολυτεχνείο Κρήτης / Ανθή Κατσιρίκου - Πανεπιστήμιο Πειραιά

Αγάθη Παπανότη, Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης - Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
Χάρης Γεωργιάδης, Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης - Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
Παρασκευάς Καμάτσος, Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης - Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
Δέσποινα Χαρδούβελη, Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης - Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
Εύη Σαχίνη, Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης - Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Το σύστημα Συσσώρευσης Περιεχομένου και Ενιαίας Αναζήτησης SearchCulture.gr είναι ένας συσσωρευτής περιεχομένου (aggregator) συνοδευόμενος από μία ανοικτή διαδικτυακή πύλη που προσφέρει ενιαία αναζήτηση και πρόσβαση σε ελληνικό ψηφιακό πολιτιστικό περιεχόμενο παραγόμενο από έγκριτους φορείς. Η διαδικασία συσσώρευσης περιλαμβάνει τον έλεγχο του περιεχομένου, την συλλογή ή τη δημιουργία αρχείων προεπισκόπησης, τη μετάπτωση των μεταδεδομένων στο σχήμα που χρησιμοποιείται εσωτερικά, τον εμπλουτισμό των μεταδεδομένων με σημασιολογικές παραπομπές ή με επιπρόσθετη πληροφορία και τη διάθεσή τους ως ανοικτά διασυνδεδεμένα δεδομένα. H διαδικτυακή πύλη SearchCulture.gr αναπτύχθηκε από το ΕΚΤ στο πλαίσιο του έργου «Πλατφόρμα Παροχής Υπηρεσιών Κατάθεσης, Διαχείρισης και Διάθεσης Ανοιχτών Δεδομένων και Ψηφιακού Περιεχομένου». Αρχικά εντάχθηκε το υλικό των φορέων των Προσκλήσεων 31 και 31.2 του Ε.Π. «Ψηφιακή Σύγκλιση». Η συλλογή του περιεχομένου πραγματοποιείται από το σύστημα Harvester, ένα αυτόνομο σύστημα συγκομιδής μεταδεδομένων και ψηφιακών αρχείων. Το περιεχόμενο υπόκειται σε ελέγχους ποιότητας από την υπηρεσία πιστοποίησης και ελέγχου προδιαγραφών περιεχομένου Validator, ώστε να εξασφαλίζεται η διαλειτουργικότητα, η συμμόρφωση με πρότυπα περιγραφής μεταδεδομένων και η ποιότητα των ψηφιακών αρχείων. Το ΕΚΤ εμπλουτίζει το περιεχόμενο που συσσωρεύεται στο SearchCulture.gr με συνδέσμους σε καθιερωμένα λεξιλόγια και το ομογενοποιεί, μέσω του Συστήματος Λεξιλογίων και Σημασιολογικού Εμπλουτισμού semantics.gr. Ο εμπλουτισμός και η ομογενοποίηση των μεταδεδομένων σε πρώτη φάση αφορά τους τύπους και τη χρονολογική πληροφορία του υλικού. Το αποτέλεσμα τους διαδικασίας επέτρεψε την ανάπτυξη προηγμένης πολυγλωσσικής αναζήτησης και πλοήγησης, συμπεριλαμβανομένης τους ιεραρχικής πλοήγησης σε τύπους και ιστορικές περιόδους, τους εφαρμογής φίλτρων αποτελεσμάτων για τύπους, χρονικά διαστήματα και ιστορικές περιόδους, και τους πλοήγησης μέσω νέφους ετικετών και μιας διαδραστικής χρονογραμμής. Σε κάθε καρτέλα τεκμηρίου υπάρχουν σύνδεσμοι ανακατεύθυνσης στον ιστότοπο του παρόχου, στον ιστότοπο τους συλλογής και στην πρωτότυπη καρτέλα τεκμηρίου αυξάνοντας έτσι την επισκεψιμότητα τους. Τέλος, το περιεχόμενο, σε συμφωνία με τους πάροχους φορείς, τροφοδοτεί την ευρωπαϊκή πολιτιστική ψηφιακή βιβλιοθήκη Europeana.

DIAS - Ένα σύστημα Ιδρυματικού Αποθετηρίου βασισμένο στο πρότυπο FRBR
Νεκτάριος Γιολδάσης, Πολυτεχνείο Κρήτης
15:30 - 15:50
Σύστημα Αποθετηρίου, πρότυπο FRBR, ΔΙασυνδεδεμένα δεδομένα, πολυγλωσικότητα, αποθετήριο, πολυτεχνείο κρήτης
Συνεδρία 1.3 : Ιδρυματικά Αποθετήρια
Συντονιστής/Συντονίστρια: Μαρία Νταουντάκη - Πολυτεχνείο Κρήτης / Ανθή Κατσιρίκου - Πανεπιστήμιο Πειραιά

Νεκτάριος Γιολδάσης, Πολυτεχνείο Κρήτης
Φώτης Καζάσης, Πολυτεχνείο Κρήτης
Γιώργος Ανέστης, Πολυτεχνείο Κρήτης
Νίκος Παππάς, Πολυτεχνείο Κρήτης
Το σύστημα DIAS (Digital Information Archival System) είναι μια υποδομή Ιδρυματικού Αποθετηρίου που σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε από το Εργαστήριο Διανεμημένων Πληροφοριακών Συστημάτων του Πολυτεχνείου Κρήτης. Αξιοποιεί το πρότυπο FRBR για να μοντελοποιήσει και να περιγράψει πνευματικά έργα και τις διάφορες εκφράσεις τους, επιτρέποντας ταυτόχρονα τον καθορισμό εξειδικευμένων σχημάτων με περιγραφικά μετά-δεδομένα ανάλογα με τη συλλογή ή τον τύπο του έργου. Το σύστημα DIAS μπορεί να παραμετροποιηθεί έτσι ώστε να υποστηρίζει εξειδικευμένες ροές εργασίας σε οποιαδήποτε συμβάν κατά τη διάρκεια ζωής ενός τεκμηρίου. Είναι πλήρως διαλειτουτργικό με τρίτα συστήματα, υποστηρίζοντας τα πρωτόκολλα OAI-PMH, SWORD και Open Search, ενώ μπορεί να εξάγει τα μετά-δεδομένα σε μια (επεκτάσιμη) σειρά από μορφότυπα (όπως OAIC_DC, EFRBR, MARCXML, MODS, HEAL_META) περιλαμβανομένου και του προτύπου METS μέσω του οποίου γίνεται εξαγωγή πακέτων με το περιεχόμενο και τα περιγραφικά μετά-δεδομένα των τεκμηρίων. Τέλος, το σύστημα DIAS υποστηρίζει την παροχή προσωποποιημένης διανομής περιεχομένου, δίνοντας στους χρήστες τη δυνατότητα να δηλώνουν τις προτιμήσεις τους και να λαμβάνουν ειδοποιήσεις κάθε φορά που δημοσιεύεται κάποιο τεκμήριο το οποίο ικανοποιεί τις προτιμήσεις αυτές.
Στο άρθρο αυτό παρουσιάζουμε το σύστημα DIAS και τα βασικά του χαρακτηριστικά, δίνοντας έμφαση στο πως το πρότυπο FRBR μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει γκρίζα βιβλιογραφία και γενικά επιστημονικές δημοσιεύσεις Συζητάμε επίσης, πως το σύστημα DIAS αξιοποιεί το πρότυπο SKOS για να διασυνδέσει τα τεκμήρια με δημοσιευμένους πόρους σε θησαυρούς, οντολογίες, συστήματα ταξινόμησης, κλπ. ή για να υποστηρίξει τη δυνατότητα παροχής πολυ-γλωσικών τιμών στα μετά-δεδομένα των τεκμηρίων.

Γεωχωρικές συλλογές τοπικά παραγόμενων δεδομένων σε ιδρυματικά αποθετήρια: απόψεις των Βιβλιοθηκονόμων Χαρτών/ΓΣΠ
Ιφιγένεια Βαρδακώστα, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
15:50 - 16:10
ιδρυματικά αποθετήρια, ιδρυματικά δεδομένα, ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, γεωχωρικές συλλογές, γεωχωρικά δεδομένα
Συνεδρία 1.3 : Ιδρυματικά Αποθετήρια
Συντονιστής/Συντονίστρια: Μαρία Νταουντάκη - Πολυτεχνείο Κρήτης / Ανθή Κατσιρίκου - Πανεπιστήμιο Πειραιά

Ιφιγένεια Βαρδακώστα, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
Σαράντος Καπιδάκης, Ιόνιο Πανεπιστήμιο
Η ανάπτυξη των ιδρυματικών αποθετηρίων την τελευταία δεκαετία ενδυνάμωσε αφενός τη συγκέντρωση της γκρίζας βιβλιογραφίας των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων αφετέρου συνέβαλε στην ανάδειξη και τη διάχυση σημαντικού ποιοτικά και ποσοτικά αριθμού συλλογών πολιτιστικού περιεχομένου. Οι συνεχείς αλλαγές στην ηλεκτρονική δημοσίευση δημιουργούν νέες ευκαιρίες στα ακαδημαϊκά ιδρύματα να παράσχουν υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας, αξιοποιώντας τα τοπικά παραγόμενα δεδομένα, αναβαθμίζοντας το ρόλο τόσο του ιδρύματος, όσο και των μελών του.
Στην παρούσα εργασία θα παρουσιαστούν τα αποτελέσματα έρευνας που πραγματοποιήθηκε με αποδέκτες βιβλιοθηκονόμους Χαρτών/ΓΣΠ του δυτικού κόσμου σχετικά με την ανάπτυξη γεωχωρικών συλλογών από τοπικά παραγόμενα δεδομένα. Σκοπός της έρευνας ήταν να διερευνηθεί το κατά πόσον οι βιβλιοθηκονόμοι Χαρτών/ΓΣΠ έχουν αντιδράσει στις νέες επιδράσεις του ηλεκτρονικού περιβάλλοντος αξιοποιώντας τα ιδρυματικά αποθετήρια για την ανάπτυξη καινοτόμων γεωχωρικών συλλογών από τα δεδομένα που παράγουν τα μέλη τους.
Τα αποτελέσματα της έρευνας, αναδεικνύουν το τρίπτυχο πολιτικές – ανοικτή πρόσβαση – συνεργασίες ως καθοριστικούς παράγοντες διαμόρφωσης ανάλογων συλλογών, ενώ η κατάθεση των απόψεων των εξειδικευμένων αυτών επαγγελματιών πληροφόρησης παρουσιάζει ενδιαφέρον ως προς το πώς αντιλαμβάνονται την ανάπτυξη γεωχωρικών συλλογών στο σύγχρονο περιβάλλον πληροφόρησης.

Διάλειμμα για καφέ
16:10 - 16:40
16:10 - 16:40

Συμπλέοντας Στα Νερά Προπτυχιακής και Συνεχιζόμενης Βιβλιοθηκονομικής Κατάρτισης: προς διαμόρφωση μιας ατζέντας συνεργατικής καινοτομίας
Σταυρούλα Σαντ-Γερονικολού, Πανεπιστήμιο Κάρολος ΙΙΙ Μαδρίτης
16:40 - 17:00
βιβλιοθηκονομική εκπαίδευση, Ελληνικές ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, βιώσιμη ανάπτυξη, Συνέδριο LIBER, συνεργατική καινοτομία
Συνεδρία 1.4 : Πληροφοριακή παιδεία - Βιβλιοθηκονομική κατάρτιση
Συντονιστής/Συντονίστρια: Μανόλης Κουκουράκης, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σταυρούλα Σαντ-Γερονικολού, Πανεπιστήμιο Κάρολος ΙΙΙ Μαδρίτης
Διανύοντας μια εποχή αυξανόμενης διεπιστημονικότητας και παγκόσμιων καταιγιστικών εξελίξεων τόσο στον χώρο των ΤΠΕ όσο και στο πεδίο της επιστήμης της παιδαγωγικής και της οργάνωσης της ανώτατης εκπαίδευσης, και ήδη οκτώ χρόνια από την Απολογιστική Έκθεση της Διαδικασίας της Μπολόνια (Leuven, 2009) όπου γίνεται σαφής αναφορά στην ανάγκη βελτίωσης των ελληνικών ακαδημαϊκών βιβλιοθηκονομικών υπηρεσιών, το παρόν πόνημα φιλοδοξεί να διερευνήσει κατά πόσο μια συνεργατική θεώρηση της αναμόρφωσης του πλαισίου προγραμμάτων βιβλιοθηκονομικών σπουδών και συνεχιζόμενης κατάρτισης μπορεί να αποτελέσει αναγκαία συνθήκη για βιώσιμη υποστήριξη, αλλά και περαιτέρω ανάπτυξη υπηρεσιών που στρατηγικά θα συμβάλουν στην ανάδειξη της προστιθέμενης αξίας που προσδίδουν οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες στην πανεπιστημιακή κοινότητα.
Υιοθετώντας το έντονα εστιασμένο ενδιαφέρον του 46ου Συνεδρίου της Ένωσης Ευρωπαϊκών Ερευνητικών Βιβλιοθηκών (Ιούλιος 2017) στην δημιουργία ευέλικτων, ανοικτών και διασυνδεδεμένων υποδομών για την υποστήριξη του επιστήμονα της πληροφόρησης στο μεταβαλλόμενο πληροφοριακό τοπίο μέσω διαδικασιών αναδιοργάνωσης, και εποικοδομητικών διαλόγων, θα εξετάσουμε εάν η συνεργατική καινοτομία θα πρέπει να επεκταθεί πέρα από την προσφορά νέων υπηρεσιών και στην σφαίρα της βιβλιοθηκονομικής εκπαίδευσης και επιμόρφωσης σαν προορατική δράση στις απαιτήσεις των καιρών και εάν και πώς θα μπορούσαμε να εκμεταλλευτούμε τις δια-πανεπιστημιακές και ενδο-πανεπιστημιακές μιμητικές δυνάμεις για την μετεξέλιξη των κέντρων πληροφόρησης σε ολοκληρωμένους οργανισμούς μάθησης.
Η ανάλυση σειράς ετερόκλιτων αλλά συναφών δεδομένων τόσο πρωτογενούς έρευνας στα πλαίσια της εκπόνησης διδακτορικής εργασίας που επικεντρώνονται στο βαθμό μετεξέλιξης των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών, στα υφιστάμενα προπτυχιακά προγράμματα επιστήμης της πληροφόρησης και στην αξιοποίηση των ευκαιριών συνεχιζόμενης επαγγελματικής επιμόρφωσης , όσο και βιβλιογραφικής ανασκόπησης σχετικής με τις προκλήσεις που θα κλιθεί σύντομα να αντιμετωπίσει ο ακαδημαϊκός βιβλιοθηκονόμος στο επερχόμενο σενάριο οριζόντιας και κάθετης διασύνδεσης της βιβλιοθήκης με την εκπαιδευτική διαδικασία που ήδη αποτελεί πραγματικότητα σε ΗΠΑ και Αυστραλία, θα οδηγήσει στην διατύπωση προτάσεων με την ελπίδα η πρακτική εφαρμογή τους να συμβάλλει την ενίσχυση του δείκτη βιωσιμότητας των ελληνικών ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών.

Εκπαιδευτικές δράσεις σε προγράμματα πληροφοριακής παιδείας: Ανάπτυξη ψηφιακών μαθημάτων στο σύστημα διαχείρισης μάθησης LAMS
Δήμητρα Σαρακατσιάνου
17:00 - 17:20
Πληροφοριακή Παιδεία, Πρότυπα βιβλιογραφίας, Ψηφιακά μαθήματα, Ζotero, LAMS
Συνεδρία 1.4 : Πληροφοριακή παιδεία - Βιβλιοθηκονομική κατάρτιση
Συντονιστής/Συντονίστρια: Μανόλης Κουκουράκης, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Δήμητρα Σαρακατσιάνου
Νικόλαος Φαχαντίδης, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Αναμφισβήτητα, οι δράσεις που αποσκοπούν στην αναβάθμιση των εκπαιδευτικών πρακτικών διδασκαλίας και στην αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών σε προγράμματα πληροφοριακής παιδείας αποτελούν μία ενδιαφέρουσα πρόκληση. Παράλληλα όμως, οι δράσεις αυτές αποτελούν αναγκαίες διεργασίες στο πλαίσιο βελτίωσης της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχουν οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες στους χρήστες τους.
Συνεπώς, στο πλαίσιο της ανίχνευσης εναλλακτικών προσεγγίσεων στο τρόπο διεξαγωγής προγραμμάτων πληροφοριακής παιδείας σχεδιάστηκαν, αναπτύχθηκαν και αξιολογήθηκαν πέντε (5) ψηφιακά σχέδια μαθημάτων για την διδασκαλία του γνωστικού αντικειμένου «Πρότυπα και εργαλεία διαχείρισης βιβλιογραφίας & βιβλιογραφικών αναφορών». Πιο συγκεκριμένα, αρχικά σχεδιάστηκε ένα πρότυπο (template) ψηφιακό σχέδιο μαθήματος, το οποίο βασίστηκε στην στρατηγική της απαγωγικής διδασκαλίας για την «κατάκτηση εννοιών» (concept attainment). Επίσης, στο πρότυπο αυτό ενσωματώθηκαν διάφορες αρχές της εκπαίδευσης ενηλίκων που στηρίζονται στις αρχές της «ανδραγωγικής θεωρίας» (andragogy theory). Τα ψηφιακά σχέδια μαθημάτων αναπτύχθηκαν και εκπονήθηκαν μέσω του συστήματος διαχείρισης μαθησιακών δραστηριοτήτων το LAMS (Learning Activity Management System), το οποίο υποστηρίζει τον «σχεδιασμό της μάθησης» (learning design).
Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των ψηφιακών σχεδίων μαθημάτων έδειξαν ότι η πλειοψηφία των εκπαιδευομένων αξιολόγησε θετικά την δομή και το περιεχόμενο των μαθημάτων. Η θετική αυτή αντιμετώπιση αποτελεί ένα ενθαρρυντικό στοιχείο για την επαναχρησιμοποίηση ή αναπροσαρμογή αυτών των μαθημάτων από άλλους εκπαιδευτικούς ή ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες.

Επιμορφώνοντας υποψήφιους παλαιογράφους σε θέματα πληροφοριακού γραμματισμού
Αντώνιος Χατζηχρήστος, Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος
17:20 - 17:40
Ελληνική παλαιογραφία, παλαιογραφική έρευνα, πληροφοριακός γραμματισμός, επιμόρφωση, πληροφοριακές πηγές
Συνεδρία 1.4 : Πληροφοριακή παιδεία - Βιβλιοθηκονομική κατάρτιση
Συντονιστής/Συντονίστρια: Μανόλης Κουκουράκης, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Αντώνιος Χατζηχρήστος, Τμήμα Χειρογράφων και Ομοιοτύπων - Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος
Η παρούσα εργασία στοχεύει να αναδείξει τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσαν οι υποψήφιοι παλαιογράφοι να αυξήσουν τα επίπεδα της πληροφοριακής τους παιδείας είτε μέσα από το Πρόγραμμα Σπουδών των πανεπιστημιακών σπουδών τους είτε και μέσα από δράσεις άλλων φορέων, με έμφαση στις δράσεις των Δημοσίων Βιβλιοθηκών και της Εθνικής Βιβλιοθήκης μιας χώρας. Στο πλαίσιο της παρούσας εισήγησης, ο πληροφοριακός γραμματισμός εκλαμβάνεται ως η υιοθέτηση της κατάλληλης πληροφοριακής συμπεριφοράς, ώστε να αποκτήσει κανείς το πληροφοριακό υλικό που καλύπτει τις ανάγκες του αξιοποιώντας οποιοδήποτε πνευματικό ή υλικό μέσο, έχοντας βεβαίως πάντα κατά νου την κριτική αποτίμηση αυτού του υλικού και τη μεγάλη σημασία που έχει η ορθή και σοφή χρήση του μέσα σε μία Κοινωνία της Πληροφορίας, όπως η σημερινή.
Λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα πολύ χαμηλά επίπεδα πληροφοριακής παιδείας που έχουν καταγραφεί έως τώρα στη βιβλιογραφία για τους υποψήφιους επιστήμονες και επαγγελματίες Ανθρωπιστικών Επιστημών, η έρευνα αυτή έρχεται να καταγράψει τις πληροφοριακές ανάγκες ενός πολύ ιδιαίτερου κλάδου, με τον οποίο ελάχιστα έχει ασχοληθεί η Επιστήμη της Πληροφόρησης, αλλά και να αναδείξει τρόπους με τους οποίους θα μπορούσαν οι υποψήφιοι παλαιογράφοι να αυξήσουν το πληροφοριακό τους επίπεδο αλλά και να το εκμεταλλευτούν δεόντως, προκειμένου να ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στις επαγγελματικές και ερευνητικές τους ανάγκες. Υπό αυτήν την έννοια, λοιπόν, η παρούσα εισήγηση θα μπορούσε να αποτελέσει ένα εφαλτήριο της Επιστήμης της Πληροφόρησης για ενασχόλησή της με έναν επιστημονικό κλάδο, ο οποίος πέραν των συνηθών πληροφοριακών μέσων, όπως για παράδειγμα βιβλία και περιοδικά, πολύ συχνά αντλεί τις επιζητούμενες πληροφορίες του μέσα από στοιχεία, όπως μεταξύ άλλων τα υδατόσημα, τα βιβλιογραφικά σημειώματα ή ακόμα και τον διάκοσμο ενός χειρογράφου, στοιχεία που αποτελούν βασικές πληροφοριακές πηγές, προκειμένου να είναι σε θέση ένας παλαιογράφος να ασχοληθεί επισταμένως με την επιστημονική περιγραφή ενός χειρογράφου και του περιεχομένου του.

Η ικανοποίηση των σπουδαστών του προγράμματος Erasmus από τις υπηρεσίες της Κεντρικής βιβλιοθήκης του ΤΕΙ Κρήτης
Μιχαήλ Νικητάκης, Κεντρική Βιβλιοθήκη - ΤΕΙ Κρήτης
17:40 - 18:00
Σπουδαστές Erasmus, Πληροφοριακή παιδεία, Υπηρεσίες βιβλιοθήκες, Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες
Συνεδρία 1.4 : Πληροφοριακή παιδεία - Βιβλιοθηκονομική κατάρτιση
Συντονιστής/Συντονίστρια: Μανόλης Κουκουράκης, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Μιχάλης Νικητάκης, Κεντρική Βιβλιοθήκη - ΤΕΙ Κρήτης
Ακυρώθηκε Οι σπουδαστές από τα προγράμματα Erasmus αποτελούν πλέον ένα σημαντικό πληθυσμό των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών. Ωστόσο μέχρι σήμερα σε εθνικό επίπεδο δεν έχει μελετηθεί η συμπεριφοράς τους και οι ανάγκες τους όπως αυτές προκύπτουν από την χρήση των υπηρεσιών των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών. Η εργασία αυτή σκοπό έχει να μελετήσει τις ανάγκες τους μέσα από την αξιολόγηση των υπηρεσιών της βιβλιοθήκης του ΤΕΙ Κρήτης από τους ίδιους τους φοιτητές του Erasmus. Για την διεξαγωγή της έρευνας επιλέχτηκε η ποσοτική μέθοδος με την χρήση του ερωτηματολογίου γιατί ήταν: α) οικονομικότερη, β) ήταν εύκολο στην κατασκευή και στην χρήση, γ) μπορούσε να σταλεί σε μεγάλο αριθμός χρηστών και δ) οι ερωτώμενοι θα μπορούσαν να απαντήσουν ελεύθερα. Τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι οι φοιτητές Erasmus έχουν διαφορετικές ανάγκες από τους Έλληνες φοιτητές αποτελέσματα της έρευνας θα μας βοηθήσουν να σχεδιάσουμε και να υλοποιήσουμε υπηρεσίες που να υποστηρίζουν την ακαδημαϊκή επιτυχία των φοιτητών Erasmus.

Πέμπτη 16/11/2017
Πέμπτη 16/11/2017
Εγγραφές
09:00 - 09:30

ILSaS: Ενιαίο Ολοκληρωμένο Σύστημα Βιβλιοθήκης ως Υπηρεσία, μετά από 2 χρόνια παραγωγικής λειτουργίας
Ελένη Παπαδάτου, Γιώργος Βεράνης - Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών
09:30 - 09:50
ILSaS (Ενιαίο Ολοκληρωμένο Σύστημα Βιβλιοθήκης ως Υπηρεσία), Ελληνικές Ακαδημαϊκές Βιβλιοθήκες, Συνεργατικό Μοντέλο Καταλογογράφησης, Κοινές πολιτικές, Οικονομία κλίμακας
Συνεδρία 2.1 : Υπηρεσίες βιβλιοθηκών: Οριζόντιες και κάθετες δράσεις

Ελένη Παπαδάτου, ΣΕΑΒ (Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών)
Απόστολος Παλαιός, ΣΕΑΒ (Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών)
Γιώργος Βεράνης, ΣΕΑΒ (Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών)
Αγάθη Γέγιου, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο-Κεντρική Βιβλιοθήκη
Σταυρούλα Κουρή, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο-Κεντρική Βιβλιοθήκη
Νικόλαος Μήτρου, ΣΕΑΒ (Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών)
Η ενοποίηση κάθετων πληροφοριακών συστημάτων και η μετάβαση, από ένα κάθετο σχήμα σε μια οριζόντια δομή, αποτελεί πάντα ένα δύσκολο και κοπιώδες εγχείρημα, το οποίο γίνεται ακόμα δυσκολότερο όταν οι βιβλιοθήκες που συμμετέχουν, έχουν όχι μόνο διαφορετικά βιβλιοθηκονομικά συστήματα αλλά και πολιτικές. Το έργο του ILSaS (Ενιαίο Ολοκληρωμένο Σύστημα Βιβλιοθήκης ως Υπηρεσία) σχεδιάστηκε για να αναπτύξει μια κεντρική υποδομή που θα παρέχει ένα Ολοκληρωμένο Σύστημα Βιβλιοθήκης σε όλες τις βιβλιοθήκες μέλη που προσπαθούν να επιτύχουν οικονομία κλίμακας. Συμμετέχουν 26 διαφορετικοί οργανισμοί, που προήλθαν από 6 διαφορετικά συστήματα, δύο διαφορετικούς μορφότυπους MARC, με εκατοντάδες διαφορετικές πολιτικές και ενοποιήθηκαν σε ένα κοινό σύστημα, χωρίς να χάσουν την αυτονομία τους, με πολλαπλά οφέλη, προσφέροντας σύγχρονες υπηρεσίες στους χρήστες τους. Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση αποτέλεσαν μία τεράστια πρόκληση που στέφθηκε με επιτυχία. Τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας είναι πολυδιάστατα, φαίνονται σήμερα σε οικονομικό και τεχνικό επίπεδο, στη διαχείριση ανθρώπινων πόρων, στο σχεδιασμό και στην εφαρμογή κοινών πολιτικών, δημιουργώντας μία νέα βάση για τις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες που συμμετέχουν. Με την τεχνογνωσία και την εμπειρία που έχει δημιουργηθεί μετά από 2 χρόνια πλήρους και παραγωγικής εφαρμογής του εγχειρήματος, είναι καιρός να καθοριστούν τα επόμενα βήματα και οι στόχοι του συνεργατικού μοντέλου.

Η εμπειρία της δημιουργίας ενιαίου καταλόγου σχολικών βιβλιοθηκών στην Κύπρο με το ανοικτό λογισμικό KOHA
Βαρβάρα Αριστείδου, Βιβλιοθήκη Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου / Γιώργος Βεράνης / Πάνη Σκιτίνη, Πολιτιστικές Υπηρεσίες Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου
09:50 - 10:10
Κοινωνική Προσφορά , Συλλογικός Κατάλογος , Πληροφοριακή Παιδεία, Σχολική Βιβλιοθήκη, Koha
Συνεδρία 2.1 : Υπηρεσίες βιβλιοθηκών: Οριζόντιες και κάθετες δράσεις
Συντονιστής/Συντονίστρια: Γιάννης Κλαψόπουλος, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Μάριος Ζέρβας, Βιβλιοθήκη Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου
Γιώργος Βεράνης, ΤΕΙ Αθήνας - Εργαστήριο Διαχείρισης της Πληροφορίας
Βαρβάρα Αριστείδου, Βιβλιοθήκη Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου
Δημήτρης Νικολάου, Πολιτιστικές Υπηρεσίες Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου
Πάνη Σκιτίνη, Πολιτιστικές Υπηρεσίες Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου
Η Βιβλιοθήκη του Τεχνολογικού Πανεπιστήμιου Κύπρου από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας της ως μέλος του κοινωνικού ιστού τόσο της Λεμεσού όσο και της ευρύτερης περιοχής συμβάλλει ενεργά με δράσεις και έργα στην περεταίρω ανάπτυξη του.
Μετά από συνεχόμενες προτάσεις που δέχθηκε από βιβλιοθήκες της τοπικής κοινωνίας, αλλά και από έρευνες που πραγματοποιήθηκαν αρχικά εντός του πανεπιστημίου, εντοπίστηκε πρόβλημα στις δεξιότητες της πληροφοριακής παιδείας. Σε μετέπειτα στάδιο η έρευνα οδηγήθηκε στα σχολεία της Μέσης εκπαίδευσης.
Βάσει των αποτελεσμάτων της έρευνας [1] που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα σχολείων με σκοπό την αναγνώριση της σημασίας αλλά και του επιπέδου της πληροφοριακής παιδείας, η ΒΤΠ προχώρησε σε συνεργασία με τις Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, της Κυπριακής Δημοκρατίας, στη δημιουργία ενός ενιαίου καταλόγου για τις σχολικές βιβλιοθήκες.
Η δημιουργία ενός ενιαίου καταλόγου αποτελεί το υπόβαθρο για την αναβάθμιση και ανάπτυξη των σχολικών βιβλιοθηκών. Το γεγονός ότι οι περισσότερες σχολικές βιβλιοθήκες λόγω της ανεπαρκής στελέχωσης τους, δεν διατηρούν αυτοματοποιημένους καταλόγους αποτέλεσε το εφαλτήριο για την έναρξη της δράσης αυτής. Στην πιλοτική φάση του έργου εντάχθηκαν 3 βιβλιοθήκες με αριθμό 45648 εγγραφών, και στόχος είναι να ενταχθούν σταδιακά και οι υπόλοιπες 137 σχολικές βιβλιοθήκες της Κύπρου.
Ως συστήματα υποδομής θα χρησιμοποιηθούν εργαλεία ανοικτού κώδικα οργάνωσης καταλόγου (π.χ. KOHA, VuFind κ.α.) τα οποία υποστηρίζουν τεχνολογίες φιλικές για τους τελικούς χρήστες, καθώς και εργαλεία μετατροπών και εμπλουτισμού των εγγραφών που απαιτήθηκαν, στο έργο. Στην εργασία αυτή θα γίνει περιγραφή των μεθοδολογιών οργάνωσης και διαχείρισης πληροφορίας και ανθρώπων. Όπως όλα τα συλλογικού τύπου έργα παρουσιάζουν προβλήματα, αυτά αντιμετωπίστηκαν με την συμβολή της ομάδας Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού με σκοπό την επίτευξη του στόχου.
[1] «The Important Role of School Libraries in the Development of Students Information Literacy Skills» Marios Zervas, Chrysanthi Stavrou, Alexia Kounoudes, 2015.

Υπηρεσίες Βιβλιοθηκών/Κοινοπραξιών και Ομόσπονδη Πρόσβαση
Λεωνίδας Πισπίριγγας, Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών - ΒΚΠ - ΑΠΘ
10:10 - 10:30
ομόσπονδη πρόσβαση, ενιαία σύνδεση, υπηρεσίες βιβλιοθηκών, κοινοπραξίες, ταυτοποίηση
Συνεδρία 2.1 : Υπηρεσίες βιβλιοθηκών: Οριζόντιες και κάθετες δράσεις
Συντονιστής/Συντονίστρια: Γιάννης Κλαψόπουλος, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Λεωνίδας Πισπίριγγας, Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών - ΒΚΠ - ΑΠΘ
Νικόλας Λιαμπώτης, Εθνικό Δίκτυο Έρευνας και Τεχνολογίας
Ζήνων Μούσμουλας, Εθνικό Δίκτυο Έρευνας και Τεχνολογίας
Χρήστος Κανελλόπουλος, Εθνικό Δίκτυο Έρευνας και Τεχνολογίας Ιστορικά, οι βιβλιοθήκες χρησίμευαν ως τόποι όπου διατηρούνται τα βιβλία που χρησιμοποιούνται για την τεκμηρίωση της γνώσης. Χάρη στην ανάπτυξη των ΤΠΕ (τεχνολογιών της πληροφορίας και επικοινωνίας) και της «διείσδυσής τους σε όλες τις παγκόσμιες βιομηχανίες, οι βιβλιοθήκες έχουν μετατραπεί σε πύλες παγκόσμιας πληροφορίας σχετικής με την εκπαίδευση, την έρευνα, την ατομική και την εθνική ανάπτυξη. Οι βιβλιοθήκες έχουν αλλάξει τα περισσότερα πρότυπα των παραδοσιακών υπηρεσιών τους και την επεξεργασία, τον χειρισμό και τη διάδοση της πληροφορίας, για να ανταπεξέλθουν στις ανάγκες των επερχόμενων παγκόσμιων αλλαγών. Μια κοινοπραξία βιβλιοθηκών είναι μια ομάδα βιβλιοθηκών που συνεργάζονται για τον συντονισμό των δραστηριοτήτων, τον διαμοιρασμό των πόρων και της τεχνογνωσίας. Οι κοινοπραξίες βιβλιοθηκών προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα όπως οι αυξήσεις στους προϋπολογισμούς των βιβλιοθηκών. Ο διαμοιρασμός / κοινή χρήση των πόρων και η συνεργασία για την επίτευξη κοινών στόχων επιτρέπουν συχνά στις βιβλιοθήκες να παρέχουν υπηρεσίες υψηλότερης ποιότητας. Η Ομόσπονδη Πρόσβαση (Federated Access), δηλαδή η πρόσβαση μέσω τεχνολογιών SSO (Single Sign On) όπως το SAML, είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα για όλα τα ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα και για τις βιβλιοθήκες τους. Οι βιβλιοθήκες / κοινοπραξίες παρέχουν πρόσβαση στις ηλεκτρονικές τους συνδρομές είτε μέσω εξουσιοδοτημένων διευθύνσεων IP, είτε μέσω διακομιστών VPN μεσολάβησης είτε μέσω Ομόσπονδης Πρόσβασης. Στην Ομόσπονδη Πρόσβαση οι εξουσιοδοτημένοι χρήστες με μια ενιαία σύνδεση (single sign on), χρησιμοποιώντας τον ιδρυματικό τους λογαριασμό, μπορούν να έχουν πρόσβαση από οπουδήποτε στις ηλεκτρονικές συνδρομές που δικαιούνται. Ο ΣΕΑΒ (Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών) και η ΕΔΕΤ (Εθνικό Δίκτυο Έρευνας & Τεχνολογίας), στο πλαίσιο του έργου AARC (Authentication and Authorization for Research and Collaboration) που χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διεξήγαγαν έρευνα σχετικά με την Ομόσπονδη Πρόσβαση, εστιάζοντας στις τεχνικές προοπτικές και κυρίως στο πώς η εφαρμογή της Ομόσπονδης Πρόσβασης θα μπορούσε να ανταποκριθεί όσο το δυνατόν καλύτερα στις ανάγκες των βιβλιοθηκών / κοινοπραξιών. Τα ερωτήματα των συνεντεύξεων και του ερωτηματολογίου συντάχθηκαν λαμβάνοντας υπόψη όλες τις υπηρεσίες των βιβλιοθηκών / κοινοπραξιών, όπως αυτές έχουν εξελιχθεί και παρέχονται στις μέρες μας. Ο στόχος ήταν να περιγραφούν οι υπηρεσίες που προσφέρονται, οι μέθοδοι πρόσβασης που χρησιμοποιούνται και οι υπηρεσίες που μπορούν να χρησιμοποιήσουν την Ομόσπονδη Πρόσβαση. Προκειμένου να υπάρξει μια σαφής εικόνα, αποφασίστηκε να διεξαχθεί ένας ελάχιστος αριθμός 3 συνεντεύξεων. Για αυτές τις συνεντεύξεις, και προκειμένου να καλυφθεί μια όσο το δυνατόν ευρύτερη περιοχή παγκοσμίως, επιλέχθηκαν δύο κοινοπραξίες από την Ευρώπη η CSUC (Consorci de Serveis Universitaris de Catalunya) και η FCCN (National Foundation for Scientific Computing), και η βιβλιοθήκη από το Πανεπιστήμιο του Πρίνστον στις ΗΠΑ. Το ερωτηματολόγιο προωθήθηκε στο International Coalition of Library Consortia (ICOLC) όπου ολοκληρώθηκαν και υποβλήθηκαν επιτυχώς 8 απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο από βιβλιοθήκες / κοινοπραξίες παγκοσμίως. Στη συνέχεια συντάχθηκε μια αναφορά, όπου συνοψίζονται τα αποτελέσματα των συνεντεύξεων και των απαντήσεων στο ερωτηματολόγιο, προκειμένου να υπάρξουν καλύτερες προοπτικές για την κατανόηση του τοπίου των βιβλιοθηκών και στο πού / πώς θα μπορούσε να ενταχθεί η Ομόσπονδη Πρόσβαση. Τα αποτελέσματα κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, όσον αφορά τη χρήση της Ομόσπονδης Πρόσβασης, υπάρχει ένα ετερογενές περιβάλλον για τις βιβλιοθήκες με εμφανείς διαφορές μεταξύ διαφορετικών χωρών, περιοχών ή ακόμα και ηπείρων. Θεωρείται κατάλληλη η δυνατότητα ενός εθνικού ή περιφερειακού οργανισμού, ο οποίος θα χειρίζεται και θα συντονίζει τις τεχνικές και διοικητικές διαδικασίες προκειμένου να παρέχει λύση Ομόσπονδης Πρόσβασης. Τέλος το μοντέλο πρόσβασης μέσω εξουσιοδοτημένων διευθύνσεων IP, αν και παλιό, εξακολουθεί να είναι η πιο αξιόπιστη μέθοδος πρόσβασης που χρησιμοποιείται, ωστόσο στο κοντινό ή πιο μακρινό μέλλον αυτό θα μπορούσε να αλλάξει προς όφελος πιο σύγχρονων μεθόδων όπως η Ομόσπονδη Πρόσβαση.

Αξιοποίηση υπηρεσιών που αναπτύχθηκαν σε έργα ΕΣΠΑ για τον στρατηγικό σχεδιασμό της Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ε.Μ.Π.
Σταυρούλα Κουρή, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο-Κεντρική Βιβλιοθήκη
10:30 - 10:50
στρατηγικός σχεδιασμός, έργα ΕΣΠΑ, κεντρική βιβλιοθήκη Ε.Μ.Π., αποδοτικότητα, βελτίωση υπηρεσιών
Συνεδρία 2.1 : Υπηρεσίες βιβλιοθηκών: Οριζόντιες και κάθετες δράσεις
Συντονιστής/Συντονίστρια: Γιάννης Κλαψόπουλος, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Σταυρούλα Κουρή , Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο - Κεντρική Βιβλιοθήκη
Ευγενία Σισαμάκη, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο - Κεντρική Βιβλιοθήκη
Ο στρατηγικός σχεδιασμός για βιβλιοθήκες δεν είναι κάτι καινούριο, δεδομένου πως αρχικά υιοθετήθηκε από τις βιβλιοθήκες την δεκαετία του 70 και λίγο αργότερα, το 1984, η Ένωση Ερευνητικών Βιβλιοθηκών ασχολήθηκε εκτενέστερα με το ζήτημα.
Είναι θεμιτό για μια ακαδημαϊκή βιβλιοθήκη να σχεδιάζει μια στρατηγική πορεία προς την επίτευξη προηγμένων υπηρεσιών και επίσης προς όφελος της εκπαιδευτικής και ερευνητικής δραστηριότητας του εκπαιδευτικού ιδρύματος στο οποίο υπόκεινται. Η παρούσα οικονομική κρίση που βιώνει η ανώτατη εκπαίδευση και οι συνέπειες που αυτή έχει προς την χρηματοδότησή των βιβλιοθηκών, δημιουργεί την ανάγκη για την αξιοποίηση όλων των ήδη ανεπτυγμένων τεχνολογικών εργαλείων που παρέχονται ελεύθερα, καθώς και των συνεργατικών μοντέλων και όλων των προτερημάτων που αυτά προσφέρουν. Στην περίπτωση των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, τα επιτεύγματα από προηγούμενα χρηματοδοτούμενα προγράμματα ΕΠΕΑΕΚ και ΕΣΠΑ τόσο της Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ε.Μ.Π. όσο και του ΣΕΑΒ αποτελούν χρήσιμα εργαλεία και έναυσμα για την περαιτέρω ανάπτυξη νέων προηγμένων υπηρεσιών. Η Κεντρική Βιβλιοθήκη του Ε.Μ.Π. στην προσπάθεια της να αναπτύξει ένα στρατηγικό πλάνο με σκοπό να εξελίξει και να βελτιώσει τις υπηρεσίες της και την αποδοτικότητά της, αξιοποίησε αρκετές από τις υπηρεσίες που αναπτύχθηκαν από τον ΣΕΑΒ αλλά και από την ίδια την βιβλιοθήκη Ε.Μ.Π. στα προηγούμενα προγράμματα ΕΣΠΑ. Υπηρεσίες όπως η ΜΟΔΙΠΑΒ, ILSas, AMElib, DSpace και CRIS αξιοποιήθηκαν για να αποτελέσουν σημείο εκκίνησης και πλεονέκτημα για τους μελλοντικούς στόχους της βιβλιοθήκης.
Στόχος αυτής της προσπάθειας από την Κεντρική Βιβλιοθήκη του Ε.Μ.Π. είναι η όσον το δυνατό μεγαλύτερη αξιοποίηση της δουλειάς που έγινε τα προηγούμενα χρόνια και διατίθεται ελεύθερα, ώστε να επέλθει συνέχεια και βελτίωση αυτών των υπηρεσιών σε μια περίοδο οικονομικής δυσχέρειας.

Αυτοματοποίηση διαδικασιών της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας
Φίλιππος Κολοβός - Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης - ΠαΜακ
Παρασκευή Βοζανά - Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης - ΠαΜακ
10:50 - 11:10
ροές εργασίας, αυτοματοποίηση, διαλειτουργικότητα, διασύνδεση υπηρεσιών, υπηρεσίες
Συνεδρία 2.1 : Υπηρεσίες βιβλιοθηκών: Οριζόντιες και κάθετες δράσεις
Συντονιστής/Συντονίστρια: Γιάννης Κλαψόπουλος, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Φίλιππος Κολοβός, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης
Παρασκευή Βοζανά, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης
Η μετάβαση συγκεκριμένων εργασιών από τη χειρονακτική στην αυτοματοποιημένη διαδικασία ή η δημιουργία νέων αυτοματοποιημένων διαδικασιών αποτελεί μία νέα πρόκληση για τις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες. Η ΒΚΠ του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, αναγνωρίζοντας τις νέες και πιο απαιτητικές ανάγκες των χρηστών της, οι οποίοι επιθυμούν την παρουσία της βιβλιοθήκης τους όπου και όποτε τη χρειάζονται, αυτοματοποίησε εξολοκλήρου ή σε μεγάλο ποσοστό ένα σύνολο διαδικασιών της με τη χρήση τεχνολογιών ανοικτού κώδικα και άλλων στοιχείων της ψηφιακής εποχής. Απώτερος σκοπός της είναι η άμεση και απομακρυσμένη εξυπηρέτηση των χρηστών της, με την αποφυγή όσο το δυνατόν περισσότερων λαθών. Συγκεκριμένα, εργασίες όπως η χειροκίνητη εισαγωγή δεδομένων στο διαχειριστικό σύστημα της ΒΚΠ από τις έντυπες αιτήσεις των χρηστών, ο αλλοτινός προφορικός συντονισμός ανάμεσα στο προσωπικό της Βιβλιοθήκης και του Ιδρύματος που αφορούσε την κατάσταση των χρηστών της (η οποία έχει σχέση με το δικαίωμα ή μη του χρήστη να ορκιστεί ή την εισαγωγή των επιπλέον δεξιοτήτων που αποκτά στο Παράρτημα Διπλώματός τους), αλλά και η οργάνωση και διαχείριση ολόκληρης της υπηρεσίας της Πληροφοριακής Παιδείας έχει αυτοματοποιηθεί διαμέσου ενός ειδικά σχεδιασμένου και προσαρμοσμένου διαχειριστικού περιβάλλοντος το οποίο εφαρμόστηκε στις τεχνολογικές υποδομές της Βιβλιοθήκης. Επίσης, στο Ιδρυματικό Αποθετήριο (ΨΗΦΙΔΑ), οι φοιτητές έχουν πλέον την δυνατότητα να αυτό-υποβάλουν τις εργασίες τους, με τη ΒΚΠ να παρεμβαίνει μόνο για τον έλεγχο των metadata και της ονομασίας του αρχείου που κατατέθηκε. Τέλος, με την χρήση των QRCodes έχει επιτευχθεί η περιεκτική πληροφόρηση των χρηστών σε θέματα όπως καθοδήγηση στα βιβλιοστάσια, οδηγίες χρήσης συσκευών και λεπτομέρειες για υπηρεσίες.

Διάλειμμα για καφέ
11:10 - 11:40
11:10 - 11:40

Οι πρόσφατες εξελίξεις στην αξιοποίηση βιβλιομετρικών μεθόδων για την αποτίμηση του ερευνητικού έργου και ο ρόλος των ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών
Μανόλης Κουκουράκης, Πανεπιστήμιο Κρήτης
11:40 - 12:00
Βιβλιομετρική ανάλυση, αποτίμηση επιστημονικής έρευνας, ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, Διακήρυξη DORA, Mανιφέστο Leiden
Συνεδρία 2.2 : Αποτίμηση έρευνας - Βιβλιομετρική ανάλυση
Συντονιστής/Συντονίστρια: Γεώργιος Ζάχος, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Μανόλης Κουκουράκης, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Παρότι η βιβλιομετρία ξεκίνησε ως τρόπος αποτύπωσης της βιβλιογραφικής παραγωγής (βιβλιογραφική στατιστική), οι βιβλιομετρικοί δείκτες χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο ως δείκτες αποτίμησης της ερευνητικής δραστηριότητας. Η αύξηση της συγκεκριμένης τάσης, αλλά και η υιοθέτηση σχετικών πρακτικών αξιολόγησης ιδίως από φορείς χρηματοδότησης της έρευνας, έχουν προκαλέσει έναν έντονο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα, τόσο για τη μεθοδολογία ανάκτησης ουσιαστικά αξιοποιήσιμων δεδομένων από τις διαθέσιμες πηγές, όσο και για την ίδια τη δυνατότητα ανάδειξης ποιοτικών χαρακτηριστικών της διενεργούμενης έρευνας μέσω μεθόδων ποσοτικής αξιολόγησης, καθώς επίσης και για το εάν και κατά πόσο η ποιότητα και η αξία της επιστημονικής έρευνας συναρτάται με την απήχησή της.
Στο παρόν άρθρο παρουσιάζονται οι πρόσφατες εξελίξεις στη χρήση βιβλιομετρικών πρακτικών και οι αντικρουόμενες απόψεις σχετικά με την καταλληλότητα της χρήσης ποσοτικών μεθόδων για την αξιολόγηση της επιστημονικής έρευνας, και συζητούνται οι συστάσεις για καλές πρακτικές που έχουν αρχίσει να διατυπώνονται από πλευράς της ερευνητικής κοινότητας (DORA Declaration on Research Assessment, Leiden Manifesto for research metrics), με στόχο τη βέλτιστη δυνατή αξιοποίηση των βιβλιομετρικών πρακτικών ως επιμέρους παραμέτρων που μπορούν να συμβάλλουν στην αποτίμηση της ερευνητικής δραστηριότητας.
Οι ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες, με τη μεγάλη εμπειρία τους στο χειρισμό βιβλιογραφικών δεδομένων και επιστημονικών δημοσιεύσεων αλλά και στην ανάκτηση σχετικών πληροφοριών από βάσεις δεδομένων και ευρετήρια, έχουν ένα σημαντικό ρόλο σε κάθε συναφή προσπάθεια. Ευελπιστούμε ότι τα συμπεράσματα από τη συζήτηση των κεντρικών σημείων του πρόσφατου σχετικού διεθνούς προβληματισμού και των προταθέντων συστάσεων μπορούν να αποτελέσουν ένα γόνιμο έναυσμα για την υιοθέτηση αντίστοιχων υπεύθυνων πρακτικών και από τις ελληνικές ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες.

Εναλλακτικοί δείκτες μέτρησης: ανάλυση άρθρων που δημοσιεύθηκαν από μέλη του ΑΠΘ κατά το διάστημα 2010-2016
Ασπασία Τόγια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης
12:00 - 12:20
Βιβλιομετρικοί δείκτες, εναλλακτικοί δείκτες μέτρησης, αντίκτυπος έρευνας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Συνεδρία 2.2 : Αποτίμηση έρευνας - Βιβλιομετρική ανάλυση
Συντονιστής/Συντονίστρια: Γεώργιος Ζάχος, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Ασπασία Τόγια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας & Συστημάτων Πληροφόρησης ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης
Ελευθερία Κοσέογλου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης
Σοφία Ζαπουνίδου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης - Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης
Οι εναλλακτικοί δείκτες μέτρησης έχουν αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια ως ένα εναλλακτικό μέσο μέτρησης του αντικτύπου των επιστημονικών εκδόσεων. Θεωρείται ότι συμπληρώνουν τους παραδοσιακούς δείκτες αξιολόγησης. Το παρόν άρθρο στοχεύει να συμβάλει στον εμπλουτισμό της ελληνικής βιβλιοθηκονομικής βιβλιογραφίας σε θέματα εναλλακτικών δεικτών μέτρησης. Θα παρουσιαστούν σύντομα οι πιο γνωστοί εναλλακτικοί δείκτες μέτρησης. Ως μελέτη περίπτωσης έχει επιλεχθεί το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας αξιοποιήθηκαν δύο εργαλεία: η βάση βιβλιογραφικών δεδομένων Scopus και το εργαλείο Altmetric Explorer της εταιρείας Altmetric.com. Από τη βιβλιογραφική βάση Scopus συλλέχθηκαν όλες οι δημοσιεύσεις των ετών 2010-2016 όπου τουλάχιστον ένας/μία εκ των συγγραφέων αποτελεί μέλος του ΑΠΘ.
Οι δημοσιεύσεις αυτές ελέγχθηκαν όσον αφορά τον αντίκτυπό τους στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης με το εργαλείο Altmetric Explorer. Από την έρευνα προέκυψε ότι μόνο το 17% των δημοσιεύσεων που εντοπίστηκαν στη βάση Scopus έχουν κάποιου είδους αναφορά (mention) στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης, ενώ παρουσιάζεται μία τάση αύξησης αυτού του ποσοστού ανά έτος. Η πλειονότητα των αναφορών (mentions) (81%) προέρχεται από το Twitter. Δεύτερο σε αριθμό αναφορών με μεγάλη διαφορά είναι το Facebook και ακολουθούν ειδησεογραφικοί δικτυακοί τόποι. Όλες οι υπόλοιπες πηγές, που παρακολουθούνται από το εργαλείο Altmetric Explorer, είχαν πολύ χαμηλή έως μηδαμινή παρουσία. Οι δημοσιεύσεις των ιατρικών επιστημών συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο αριθμό αναφορών. Ακολουθούν οι θετικές επιστήμες, ενώ οι τέχνες, οι ανθρωπιστικές και οι κοινωνικές επιστήμες παρουσιάζουν μία σημαντική δραστηριότητα στο χώρο των εναλλακτικών δεικτών μέτρησης. Η έρευνα αυτή επικεντρώθηκε σε ένα μόνο ίδρυμα και για αυτό απαιτούνται περισσότερες έρευνες, τόσο για τη χαρτογράφηση του αντικτύπου των δημοσιεύσεων Ελλήνων ερευνητών με τη χρήση εναλλακτικών δεικτών μέτρησης, όσο και για τη διερεύνηση αν και κατά πόσο υπάρχει σχέση μεταξύ εναλλακτικών και παραδοσιακών δεικτών μέτρησης.

Χρήση εναλλακτικών μετρικών για την αποτίμηση της διάδοσης της έρευνας σε επιστημονικά συνέδρια
Ακριβή Αθανασοπούλου, Ιόνιο Πανεπιστήμιο
12:20 - 12:40
επιστημονικός λόγος, συνέδρια, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εναλλακτικές μετρικές, παραδοσιακές μετρικές
Συνεδρία 2.2 : Αποτίμηση έρευνας - Βιβλιομετρική ανάλυση
Συντονιστής/Συντονίστρια: Γεώργιος Ζάχος, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Ακριβή Αθανασοπούλου, Ιόνιο Πανεπιστήμιο
Αγγελική Γιαννοπούλου, Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης Πανεπιστημίου Πατρών
Γιάννης Τσάκωνας, Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης Πανεπιστημίου Πατρών
Οι εναλλακτικές μετρικές (altmetrics) προτείνονται ως εναλλακτική λύση για τη μέτρηση της απήχησης των επιστημονικών άρθρων και αναφορών. Ο όρος altmetrics εμφανίστηκε στο επιστημονικό γίγνεσθαι το 2010 και εφαρμόζεται σε φυσικά πρόσωπα (ερευνητές, συγγραφείς), σε εκδοτικές οντότητες (βλ. περιοδικά, βιβλία, κ.ά.) και εκδοτικές μονάδες (εργασίες). Τα altmetrics δεν επικεντρώνονται στις αναφορές (citations) που λαμβάνουν κάποιες εργασίες, αλλά σε μια σειρά μετρήσεων της απήχησης τους, όπως το πλήθος των προβολών του, το πλήθος των λήψεων και το πλήθος αναφορών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στηρίζονται σε διάφορες υπηρεσίες των κοινωνικών δικτύων, κυρίως σε αυτές που απευθύνονται στην ερευνητική και ακαδημαϊκή κοινότητα, όπως τα Mendeley, CiteULike, ResearchGate κλπ., αλλά και σε άλλες δημοφιλέις, όπως το Twitter ή το Facebook, και λειτουργούν συμπληρωματικά με τις παραδοσιακές, βιβλιομετρικές, πρακτικές αποτίμησης. Ενδεικτικά παραδείγματα υπηρεσιών εναλλακτικών μετρικών είναι τα PlumAnalytics, Kudos και ImpactStory. Προκύπτει λοιπόν ότι οι εναλλακτικές μετρικές παρέχουν μια ένδειξη για την επιρροή των επιστημονικών ερευνών και αποτελούν ένα ζήτημα το οποίο παρουσιάζει έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον για περαιτέρω μελέτη. Η παρούσα μελέτη πραγματεύεται τη χρήση των εναλλακτικών μετρικών με σκοπό να αποτιμηθεί η διάδοση της έρευνας στα επιστημονικά συνέδρια. Σε αυτή την εργασία συλλέχθησαν και αναλύθηκαν μετρικές της απήχησης των εργασιών τεσσάρων συνεδρίων, τόσο παραδοσιακοί (αναφορές), όσο και εναλλακτικοί (altmetrics). Τα συνέδρια που καλύφθησαν ήταν τα ζεύγη των συνεδρίων των ψηφιακών βιβλιοθηκών ECDL/JCDL και της ανάκτησης της πληροφορίας SIGIR/ECIR. Εξετάστηκαν 3.681 εργασίες από τα τέσσερα αυτά συνέδρια και μέσω των αποτελεσμάτων της παρούσας έρευνας επιβεβαιώνεται το γεγονός ότι σε παγκόσμιο επίπεδο, η ακαδημαϊκή κοινότητα χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είτε για επίκαιρη ενημέρωση των εξελίξεων σε ένα χρονικά προσδιορισμένο γεγονός, όπως είναι τα συνέδρια, είτε για περαιτέρω εξέταση και για ανταλλαγή απόψεων και πληροφοριών.

Βιβλιομετρική Ανάλυση δημοσιεύσεων των μελών Διδακτικού Προσωπικού του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου
Αλέξανδρος Ηλιάκης - Κεντρική Βιβλιοθήκη - Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
Χριστίνα Αναστασοπούλου - Κεντρική Βιβλιοθήκη - Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
12:40 - 13:00
βιβλιομετρικη ανάλυση, δημοσιεύσεις, διδακτικό προσωπικό, μεθοδολογία, Scopus, Publish or Perish, ΕΜΠ
Συνεδρία 2.2 : Αποτίμηση έρευνας - Βιβλιομετρική ανάλυση
Συντονιστής/Συντονίστρια: Γεώργιος Ζάχος, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Αλέξανδρος Ηλιάκης, Κεντρική Βιβλιοθήκη - Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
Χριστίνα Αναστασοπούλου, Κεντρική Βιβλιοθήκη - Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
Στα πλαίσια της εσωτερικής αξιολόγησης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, όπως προδιαγράφεται από τα πρότυπα της Αρχής Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση, ζητήθηκε στα στελέχη της Βιβλιοθήκης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου να παρουσιάσουν στοιχεία σχετικά με τη συγγραφική δραστηριότητα των μελών του Διδακτικού Προσωπικού του ιδρύματος. Μετά από διαβουλεύσεις με τη Διοίκηση του ιδρύματος και τη Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, συμφωνήθηκε να εφαρμοστεί μια βιβλιομετρική ανάλυση των δημοσιεύσεων -κυρίως σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά- των μελών Διδακτικού του.
Συγκεκριμένα, για τις επιστημονικές δημοσιεύσεις -έως και το 2016- κάθε ενεργού μέλους του Διδακτικού Προσωπικού, θα έπρεπε να συλλεχθούν τα εξής: ο αριθμός δημοσιεύσεων, ο αριθμός ετερο-αναφορών, και ο δείκτης h-index. Δεδομένης της δυσχερούς οικονομικής συγκυρίας, όμως, δεν ήταν δυνατόν να χρησιμοποιηθεί κάποια εμπορική εφαρμογή, αλλά προτιμήθηκε η χειροκίνητη αναζήτησή τους.
Για τον σκοπό αυτό επιλέχθηκε η εφαρμογή “Publish or Perish” της Ann-Wil Harzing, η οποία είναι ανοικτής πρόσβασης και αντλεί τα δεδομένα της από το Google Scholar, καθώς και η βιβλιογραφική βάση δεδομένων Scopus, η οποία παρέχεται μέσω του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, και περιλαμβάνει επιστημονικά περιοδικά συναφή θεματικά με τα πεδία των Επιστημών των Μηχανικών.
Παράλληλα με τη χειροκίνητη αναζήτηση, επιχειρήθηκε η εξεύρεση ενός αυτοματοποιημένου τρόπου για τη συλλογή των στοιχείων. Αποτέλεσμα αυτής της έρευνας ήταν η ανάπτυξη μιας εφαρμογής λογισμικού η οποία αντλούσε δεδομένα δημοσιεύσεων των μελών Διδακτικού του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου από τη βιβλιογραφική βάση δεδομένων Scopus, τα οποία -στη συνέχεια- κατηγοριοποιούσε, βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων. Η παρούσα παρουσίαση θα περιλαμβάνει τη μεθοδολογία, τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης της ως άνω εφαρμογής και τα τελικά αποτελέσματα της έρευνας.

Jean Jennings
13:00 - 13:15
Παρουσίαση χρυσού χορηγού
Συντονιστής/Συντονίστρια: Γεώργιος Ζάχος, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Emeric Brillot
13:15 - 13:30
Παρουσίαση χρυσού χορηγού
Συντονιστής/Συντονίστρια: Γεώργιος Ζάχος, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Νίκος Παπάζης
13:30 - 13:40
Παρουσίαση αργυρού χορηγού
Συντονιστής/Συντονίστρια: Γεώργιος Ζάχος, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

13:30 - 13:40
Παρουσίαση αργυρού χορηγού
Συντονιστής/Συντονίστρια: Γεώργιος Ζάχος, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Ακυρώθηκε

Γεύμα
13:40 - 15:10

Διάλειμμα για σύντομο γεύμα στο ισόγειο του συνεδριακού χώρου

Κατευθύνσεις για τη δημιουργία ενός ελληνικού ελεγχόμενου λεξιλογίου όρων είδους/μορφής στη Μουσική και η εφαρμογή του σε καταλόγους βιβλιοθηκών
Μαρία Ασλανίδη, Τμήμα Μουσικών Σπουδών - Ιόνιο Πανεπιστήμιο
15:10 - 15:30
μουσική, ελεγχόμενα λεξιλόγια, θεματική ανάλυση, μουσικοί πόροι, καθιερωμένα δεδομένα
Συνεδρία 2.3 : Άλλα πεδία έρευνας / δραστηριότητας
Συντονιστής/Συντονίστρια: Άσπα Τόγια, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης

† Ιωάννης Παπαδάκης, Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας - Ιόνιο Πανεπιστήμιο
Μιχαήλ Στεφανιδάκης, Τμήμα Πληροφορικής - Ιόνιο Πανεπιστήμιο
Μαρία Ασλανίδη, Τμήμα Μουσικών Σπουδών - Ιόνιο Πανεπιστήμιο
Η βελτίωση της πρόσβασης σε μουσικούς πόρους αλλά και της ανάκτησής τους έχει αποτελέσει και αποτελεί αντικείμενο πολυετούς μελέτης και έρευνας εντός κι εκτός του χώρου των μουσικών βιβλιοθηκών. Η ανάπτυξη, δόμηση και τελικά η καθιέρωση και η χρήση ελεγχόμενων λεξιλογίων ή θησαυρών στη μουσική, έναν τομέα τόσο ευρύ όσο και σύνθετο, απαιτεί αφενός μεν πολλή έρευνα και σχεδιασμό, αφετέρου δε συνιστά βασική ανάγκη για τους μουσικούς βιβλιοθηκονόμους αλλά και τους επαγγελματίες στον ευρύτερο χώρο της επιστήμης της πληροφορίας που είναι επιφορτισμένοι με την οργάνωση, περιγραφή, ερμηνεία και ανάκτηση των μουσικών πληροφοριών. Ήδη από το 2007, η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου (Library of Congress) σε συνεργασία με την Ένωση Μουσικών Βιβλιοθηκών (Music Library Association-MLA) καθώς και με άλλους επιμέρους συναφείς φορείς και ομάδες εργασίας σχεδιάζουν, αναπτύσσουν και υλοποιούν νέα ελεγχόμενα λεξιλόγια με στόχο τη διαχείριση και την επίλυση χρόνιων ζητημάτων αναφορικά με τη θεματική πρόσβαση στα μουσικά έργα. Στο πλαίσιο αυτό στη συγκεκριμένη εργασία παρουσιάζονται: α) οι κατευθυντήριες οδηγίες εφαρμογής του ελεγχόμενου λεξιλογίου είδους/μορφής στα καθιερωμένα δεδομένα των βιβλιοθηκών σε ακολουθία με τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, β) οι πολιτικές θεματικής ανάλυσης της μουσικής όπως εφαρμόζονται από την πλειονότητα των καταλόγων των ελληνικών ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών, γ) τα βήματα προσαρμογής και εναρμόνισης των κληροδοτημένων δεδομένων στις καθιερωμένες και τις βιβλιογραφικές εγγραφές των καταλόγων των μουσικών βιβλιοθηκών, δ) οι προτάσεις και τα βήματα προσαρμογής της θεματικής ανάλυσης των μουσικών πόρων στην ελληνική γλώσσα σε ακολουθία με τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου.

Οπτικός γραμματισμός: η περίπτωση της Βιβλιοθήκης της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών
Χρυσάνθη Γεωργούλη, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών
15:30 - 15:50
οπτικός γραμματισμός, βιβλιοθήκες τέχνης, ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες
Συνεδρία 2.3 : Άλλα πεδία έρευνας / δραστηριότητας
Συντονιστής/Συντονίστρια: Άσπα Τόγια, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης

Χρυσάνθη Γεωργούλη, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών
Δίνεται ο ορισμός του οπτικού γραμματισμού που σχετίζεται με τις βιβλιοθήκες και γίνεται μια βιβλιογραφική αναδρομή. Γίνεται μια σύντομη παρουσίαση των Επτά Προτύπων του Οπτικού Γραμματισμού στην Ανώτατη Εκπαίδευση που έχει επιμεληθεί η Ένωση Κολεγιακών και Ερευνητικών Βιβλιοθηκών των ΗΠΑ (ACRL) και των διαφόρων προγραμμάτων οπτικού γραμματισμού που έχουν αναπτυχθεί από τις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες στο εξωτερικό. Παρουσιάζονται τα αποτελέσματα έρευνας χρηστών που διεξήχθη στα δύο τμήματα της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ) για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει ανάγκη να προσφέρει μια βιβλιοθήκη τέχνης μαθήματα οπτικού γραμματισμού σε χρήστες που ασχολούνται αποκλειστικά με τη δημιουργία ή με την ερμηνεία και ανάλυση εικαστικών εικόνων και εάν ναι τους τρόπους εκπαίδευσης που οι φοιτήτριες και οι φοιτητές επιθυμούν. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι οι φοιτήτριες και οι φοιτητές και των δύο τμημάτων επιθυμούν εκπαίδευση σε θέματα που σχετίζονται με τον εντοπισμό, τη χρήση και διαχείριση των εικόνων. Σχετικά με τον τρόπο εκπαίδευσης η έρευνα έδειξε ότι οι φοιτητές και οι φοιτήτριες επιθυμούν γραπτές οδηγίες και θεματικά εκπαιδευτικά βίντεο. Προτείνεται η ένταξη προγραμμάτων οπτικού γραμματισμού στα προγράμματα πληροφοριακού γραμματισμού της Βιβλιοθήκης της ΑΣΚΤ αλλά και των υπολοίπων ελληνικών βιβλιοθηκών (λαϊκών και ακαδημαϊκών) ώστε να συμβάλλουν στις σύγχρονες εκπαιδευτικές ανάγκες και απαιτήσεις του ψηφιακού, οπτικού πολιτισμού και κάθε χρήστης να μπορεί να ερευνά και να διαχειρίζεται το ίδιο αποτελεσματικά το έντυπο και το οπτικό υλικό.

Από τα Θεσμικά Όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στους Ευρωπαίους πολίτες: οι δίαυλοι πληροφόρησης και επικοινωνίας μέσω των Κέντρων Ευρωπαϊκής Τεκμηρίωσης (ΚΕΤ)
Βασιλική Ρηγάκου, Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
15:50 - 16:10
Ευρωπαϊκή Πληροφόρηση, Κέντρα Ευρωπαϊκής Τεκμηρίωσης (ΚΕΤ), Υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας, Ευρωπαϊκές συλλογές
Συνεδρία 2.3 : Άλλα πεδία έρευνας / δραστηριότητας
Συντονιστής/Συντονίστρια: Άσπα Τόγια, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης

Ανθή Κατσιρίκου, Πανεπιστήμιο Πειραιά
Βασιλική Ρηγάκου, Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Τα Κέντρα Ευρωπαϊκής Τεκμηρίωσης (ΚΕΤ) ιδρύονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κυρίως σε ακαδημαϊκά ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 1963. Η αποστολή τους εστιάζεται στη διάχυση της πληροφόρησης και της τεκμηρίωσης για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, κυρίως σχετικά με:
• τα δικαιώματα των Ευρωπαίων πολιτών, τη χρηματοδότηση, τη μετακίνηση, την εργασία, κλπ.
• την πρόσβαση στις επίσημες εκδόσεις και στα έγγραφα, ηλεκτρονικά και έντυπα, της ΕΕ και των οργάνων της
• τις εκδηλώσεις και τις δράσεις των τοπικών ευρωπαϊκών οργανισμών και δικτύων πληροφόρησης
• τις αναφορές σε άλλες πληροφοριακές πηγές και την επικοινωνία με σχετικούς οργανισμούς
• την καθοδήγηση κατά την αναζήτηση πηγών σχετικά με το κοινοτικό δίκαιο, τις πολιτικές, τους θεσμούς
• την εκπαίδευση φοιτητών και την υποστήριξη της σχετικής με την ΕΕ έρευνας.
Το Δίκτυο των ΚΕΤ παρέχει υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας. Το προσωπικό των Κέντρων είναι προσωπικό του φορέα υποδοχής και επιτελεί τα καθήκοντα της ευρωπαϊκής πληροφόρησης και τεκμηρίωσης παράλληλα με τα κύρια καθήκοντά του στη βιβλιοθήκη. Ένα ευρύ φάσμα πρωτοβουλιών έχουν αναληφθεί και υλοποιηθεί από το δίκτυο ΚΕΤ, όπως:
• κανάλια επικοινωνίας μέσω των κοινωνικών δικτύων
• συνεργασία για τη δημιουργία αποθετηρίων ευρωπαϊκής τεκμηρίωσης
• χρήση νέων τεχνολογιών στη διαδικασία πληροφόρησης
• συνεργασία με τα ευρωπαϊκά όργανα για τη διοργάνωση εκδηλώσεων, παρουσιάσεων, ημερίδων
• υποστήριξη του δικτύου με e-mail list και διάχυση της πληροφόρησης που αναζητά ένα μέλος
• έκδοση ενημερωτικού και εκπαιδευτικού υλικού
• οργάνωση εκπαιδευτικών μαθημάτων.
Η εργασία αξιοποιεί τα αποτελέσματα ενός πρόσφατου πανευρωπαϊκού προβληματισμού για το μετασχηματισμό του δικτύου και τις προοπτικές του και συμβάλλει μεταφέροντας την εμπειρία από καινοτόμα εργαλεία και μεθόδους, δίνοντας τo παράδειγμα ενός δικτύου που δρα χωρίς οικονομική υποστήριξη και προϋπολογισμό, παρουσιάζοντας τις ορθές πρακτικές από τη συνεργασία πολυεθνικών και πολυπολιτισμικών σχημάτων, προβάλλοντας την εμπειρία από συνέργειες μεταξύ οργανισμών, διαφορετικού επιπέδου ανάπτυξης, εξειδίκευσης, προσόντων, προϋπολογισμού.

Διάλειμμα για καφέ
16:10 - 16:40
16:10 - 16:40

Σχεδιάζοντας μια σύγχρονη βιβλιοθήκη: Η επιρροή της τεχνολογίας
Λεωνίδας Τσομπόλης, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
16:40 - 17:00
αρχιτεκτονική, βιβλιοθήκη, τεχνολογία, σχεδιασμός, δημόσιος χώρος
Συνεδρία 2.4 : Άλλα πεδία έρευνας / δραστηριότητας
Συντονιστής/Συντονίστρια: Παναγιώτης Γεωργίου, Πανεπιστήμιο Πατρών

Λεωνίδας Τσομπόλης, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Η εισήγηση αυτή αποτελεί τμήμα ερευνητικής εργασίας, η οποία διερευνά την αρχιτεκτονική των βιβλιοθηκών και αφορά στην ιστορική εξέλιξη τους, στον τρόπο με τον οποίο διαρθρώνονται λειτουργικά, αλλά και στο πως μπορεί να σχεδιαστεί ένα σύγχρονο κτήριο με γνώμονα τα παραπάνω στοιχεία. Καθώς τόσο η ιστορική εξέλιξη, όσο και τα συστήματα οργάνωσης των βιβλιοθηκών είναι ευρέως γνωστά, η εισήγηση αυτή επικεντρώνεται στα ζητήματα του σχεδιασμού ενός νέου κτηρίου και πιο συγκεκριμένα στην επιρροή της σύγχρονης τεχνολογίας σε αυτόν. Παρότι το αντικείμενο μελέτης αφορά στον πρωτότυπο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, τα συμπεράσματα που προκύπτουν είναι άμεσα εφαρμόσιμα και σε υφιστάμενες κατασκευές και κτίσματα. Η μεθοδολογία της έρευνας χρησιμοποίησε την ανασκόπηση της διεθνούς και ελληνικής βιβλιογραφίας σχετικά με τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό βιβλιοθηκών, και επιπλέον τη συγκριτική ανάλυση χαρακτηριστικών παραδειγμάτων κτιρίων. Ωστόσο, για την καλύτερη κατανόηση του ζητήματος χρησιμοποιούνται παραδείγματα τόσο κτηρίων που κτίστηκαν εξ’ αρχής με την ανάγκη σύμπραξης φυσικού και ψηφιακού κόσμου, όσο και κτηρίων τα οποία ενστερνίστηκαν αυτή την καινούρια πραγματικότητα και την ενέταξαν στο υπάρχον σύστημα τους. Η επιρροή της τεχνολογίας τα τελευταία χρόνια, με όλα τα καινούρια συστήματα που έχουν αναπτυχθεί, είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η τεχνολογική πρόοδος σε συνδυασμό με τις ανάγκες της κοινωνίας για ένα νέο είδος δημόσιου χώρου, ο οποίος ξεπερνά την χωρική πραγματικότητα, έχει δημιουργήσει έναν νέο τρόπο σκέψης γύρω από τα κτήρια των βιβλιοθηκών. Οι σύγχρονες βιβλιοθήκες αποτελούν πολλά παραπάνω από κτήρια απόθεσης και δανεισμού οπτικοακουστικού υλικού. Αποτελούν ένα υβρίδιο που προκύπτει από τη σύμπραξη της τεχνολογίας με ένα δημόσιο κτήριο. Ένα δημόσιο κτήριο, το οποίο προσφέρει γνώση, ψυχαγωγία και κοινωνική αλληλεπίδραση.

Συνεργασία, συνεισφορά και χρήση Wikidata και Wikipedia από τις ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες
Κωνσταντίνος Σταμπουλής, Wikimedia
17:00 - 17:20
βικιπαίδεια, wikidata, ανοικτά δεδομένα, κοινότητα, δεδομένα
Συνεδρία 2.4 : Άλλα πεδία έρευνας / δραστηριότητας
Συντονιστής/Συντονίστρια: Παναγιώτης Γεωργίου, Πανεπιστήμιο Πατρών

Κωνσταντίνος Σταμπουλής, Wikimedia
Η Wikipedia έχει γίνει η περισσότερο γνωστή πηγή πληροφόρησης, καθώς και μια παγκόσμια κοινότητα ανθρώπων αφιερωμένων στον ελεύθερο διαμοιρασμό γνώσεων. Δίπλα στη Wikipedia άλλωστε υπάρχουν και αδελφικά εγχειρήματα όπως η Wikisource, το Wikimedia Commons, και τα Wikidata, τα οποία επίσης αποτελούν αποθετήρια τεκμηρίων αλλά και ανοικτών διασυνδεδεμένων δεδομένων που τα ίδια αποτελούν ερευνητικό υλικό. Καθώς το τοπίο της γνώσης και της πληροφορίας έχει εξελιχθεί, αυτοί οι ιστότοποι έχουν θεωρηθεί από ορισμένους ως ανταγωνιστικοί προς τις βιβλιοθήκες. Ωστόσο, η επικάλυψη του στόχου ενισχύει τις μοναδικές ευκαιρίες για ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες που επιδιώκουν με θάρρος να συμμετάσχουν σε νέες μορφές συνεργασίας, δημόσιας ακαδημαϊκής και κοινωφελούς συνεισφοράς.
Η συνεργασία με αυτά τα εγχειρήματα είναι μια απλή αρχή στην καλλιέργεια μιας πανεπιστημιακής κουλτούρας που ενθαρρύνει την ανταλλαγή γνώσεων και τη βελτιωμένη πρόσβαση στην έρευνα. Από την άλλη οι βιβλιοθήκες μπορούν να εκμεταλλευθούν και να χρησιμοποιήσουν για παράδειγμα τα Wikidata για να εισαγάγουν και να κάνουν ευρύτερα ορατό το υλικό που διαθέτουν (π.χ. βιβλιογραφικά μεταδεδομένα και αρχεία καθιερωμένων ονομάτων), ενώ ερευνητές να χρησιμοποιήσουν τα Wikidata για απάντηση ερωτημάτων με τη χρήση απλών εργαλείων επάνω σε ένα τεράστιο όγκο δεδομένων.
Θα παρασχεθεί μια επισκόπηση των πόρων για τη διευκόλυνση αυτής της προσπάθειας, μαζί με παραδείγματα έργων που αποσκοπούν στην έκθεση του περιεχομένου της βιβλιοθήκης, στη διδασκαλία δεξιοτήτων πληροφορικής και στην εμπλοκή των κοινοτήτων. Οι βιβλιοθήκες δεν χρειάζεται να συμμετέχουν σε έργα μεγάλης κλίμακας για να κάνουν τη διαφορά. Με δεδομένη την κλίμακα και την πολυπλοκότητά τους, η έναρξη της συνεργασίας και της συμμετοχής στην Wikipedia και τα Wikidata μπορεί μερικές φορές να φοβίσει, αλλά όπως εξηγείται σε αυτή την εργασία, υπάρχουν πολλοί πόροι για να βοηθηθούν οι ενδιαφερόμενες βιβλιοθήκες να εμπλακούν περισσότερο.

Κλείσιμο - συμπεράσματα
17:20 - 18:00

Στη συζήτηση συμμετείχαν οι:

Παναγιώτης Γεωργίου, Πανεπιστήμιο Πατρών
Κλωντίνη Δέρβου, πρώην συντονίστρια της Μόνιμης Επιτροπής Ηλεκτρονικών Περιοδικών, HEAL-Link
Γεώργιος Ζάχος, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Βιβλιοθήκης, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Κωνσταντία Κακάλη, Προϊσταμένη Διεύθυνσης Βιβλιοθήκης, Πάντειο Πανεπιστήμιο
Ανθή Κατσιρίκου, Προϊσταμένη Διεύθυνσης Βιβλιοθήκης, Πανεπιστήμιο Πειραιά

Πρόγραμμα Συνεδρίου
Τετάρτη 15/11/2017
Πέμπτη 16/11/2017